Tüketicilerin korunmasına yönelik tedbirleri içeren yasa yayımlandı

01 Nisan 2022 45 views 0

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Kat Mülkiyeti Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kanunla, taksitle satış kontratlarında temerrüt durumunda kalan borcun tümünün peşin kılınmasına ait şartlar, Türk Borçlar Kanunu ile uyumlu ve tüketici lehine olacak halde değiştirilecek. Taksitle satış kontratlarında tüketicinin kalan borcunun tümünün ifasının talep edilmesi için kanundaki öteki kaidelerin yanı sıra kalan borç yerine kontratta yer alan bedel dikkate alınacak.

Tüketici kredilerinde kredi borcunun tamamının erken ödenmesi halinde bildirim aranmaksızın cayma hakkı kararları uygulanacak. Böylelikle tüketicilerin, ödedikleri fiyat ve masrafların iadesi ile kredi nedeniyle katlandıkları maliyet azaltılacak.

Kredili mevduat hesabı, kredi kartı üzere bilinmeyen periyodik tüketici kredilerinde faiz oranında tüketici lehine değişikliklerin derhal uygulanabilmesi için düzenleme yapılacak. Bu kapsamda faiz oranındaki indirimin, tüketici lehine olması münasebetiyle yürürlüğe girmesi için 30 gün öncesinde bildirim yapılması koşulu kaldırılacak. Bu kural sırf faiz oranı artırımını kapsayacak biçimde değiştirilecek.

Yan eser ve hizmetlerin kredi kullanım koşulu olarak sunulmasına sınırlama

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un, tüketici kredilerine sigorta yaptırılmasını içeren hususu “Sigorta, yan finansal eser ve hizmet sunumu” başlığıyla yine düzenlenecek. Bu kapsamda tüketicinin yazılı yahut kalıcı data saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi irtibatlı sigorta yaptırılamayacak. Kredi veren, kredi kontaklı sigorta içermeyen bir mukaveleyi de tüketiciye teklif etmek şartıyla kredi kontaklı sigorta yaptırılmasını içeren bir kredi kontratını tüketiciye sunabilecek.

Tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, kredi veren tarafından kabul edilmek zorunda olacak. Kredi kontaklı sigortanın, kredi borcunun geri ödenme teminatını sağlamak hedefiyle meblağ sigortalarında kalan borç meblağıyla ve vadesiyle uyumlu olması gerekecek.

Tüketici kredisi mukavelesi, kredi ile ilgili olanlar hariç yan finansal eser ve hizmetlerin satın alınması kuralına bağlanamayacak.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un, konut finansmanı kontratlarına sigorta yaptırılmasını kapsayan unsuru “Sigorta, yan finansal eser ve hizmet sunumu” başlığıyla tekrar düzenlenecek. Bu kapsamda tüketicinin yazılı yahut kalıcı bilgi saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi temaslı sigorta yaptırılamayacak. Konut finansmanı kuruluşu, kredi irtibatlı sigorta içermeyen bir mukaveleyi de tüketiciye teklif etmek şartıyla kredi kontaklı sigorta yaptırılmasını içeren bir konut finansmanı mukavelesini tüketiciye sunabilecek.

Tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, konut finansmanı kuruluşu tarafından kabul edilmek zorunda olunacak. Kredi kontaklı sigortanın, kredi borcunun geri ödenme teminatını sağlamak maksadıyla, meblağ sigortalarında kalan borç fiyatıyla ve vadesiyle uyumlu olması gerekecek.

Konut finansmanı kontratı, kredi ile ilgili olanlar hariç yan finansal eser ve hizmetlerin satın alınması kuralına bağlanamayacak.

Ön ödemeli olarak satılan konutların mukavelede belirlenen tarihte tüketicilere teslim edilmesi zarurî olacak. Büyük ölçekli konut projelerinde inşaatın tamamlanması çok uzun mühletler alabildiği için ön ödemeli olarak satılan konutların tüketicilere azami teslim mühleti 36 aydan 48 aya çıkarılacak. Kat irtifakının tüketici ismine tapu siciline tescil edilmesiyle birlikte zilyetliğin bölümü halinde de evre ve teslim yapılmış sayılacak.

Aracı hizmet sağlayıcılara ait düzenlemeler

Başta mobilya olmak üzere niteliği prestijiyle farklılık arz edebilen ve tüketicilerin özel istek ve gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan malların teslimi, tüketicinin bilgilendirilmesi ve onayı ile aralı mukavelelerde genel kural olan 30 günde teslim yahut ifa edilme yükümlülüğünden istisna tutulacak.

Aracı hizmet sağlayıcılara; aralıklı mukavelelere ait olarak yönetmelikle belirlenen konulara dair tüketicilerin bildirim ve taleplerini iletebilecekleri ve kelam konusu konuları takip edebilecekleri kesintisiz bir sistemi kurma yükümlülüğü getiriliyor.

Aracı hizmet sağlayıcılar, aracılık ettikleri aralı kontratlara ait olarak satıcı yahut sağlayıcı ismine ve hesabına tüketicilere yaptıkları ön bilgilendirme, ön bilgilendirmenin teyidi ve onayına ait süreçlerden, süreci yapan olarak satıcı yahut sağlayıcı ile birlikte müteselsil sorumlu olacak.

Tüketicinin bilgilendirilmesine ait yönetmelikte düzenlenen ön bilgilendirmede bulunması zarurî unsurlardaki eksikliklerin aracı hizmet sağlayıcıdan kaynaklanması durumunda sorumluluk, aracı hizmet sağlayıcıda olacak.

Aralıklı kontratlara ait süreçlerin yapıldığı platformu kuran ve işleten olarak aracı hizmet sağlayıcıların, aracılık edilen süreçlere ait kayıtları tutma ve ilgililere verme yükümlülüğü olacak.

Aracı hizmet sağlayıcılar, satıcı yahut sağlayıcılar ile olan kontratlarına uymaması nedeniyle düzenlemelere karşıtlığa neden olmaları durumunda, terslik teşkil eden her bir süreçten sorumlu olacak. Aracı hizmet sağlayıcılar, aracılık edilen aralı kontratların bedel tahsilatına da aracılık etmeleri durumunda, kanunda düzenlenen ayıba ait sorumluluk halleri ile teslim yahut ifa sonrası bedelin satıcıya yahut sağlayıcıya aktarıldığı durumlar dışında, bedel kendilerinde kaldığı sürece teslim yahut ifa ile cayma hakkının kullanımında satıcı yahut sağlayıcıyla birlikte tüketicilere karşı müteselsil sorumlu olacak.

Aracı hizmet sağlayıcılar, satıcı yahut sağlayıcı onayı olmaksızın düzenledikleri kampanya ve indirimlerle satıcı yahut sağlayıcı ismine kurulmasına aracılık ettikleri uzaklıklı mukavelelere ait olarak; tedarik edememe, stok yetersizliği üzere nedenlerle mukavele konusu mal ya da hizmetin hiç ya da gereği üzere teslim yahut ifa edilememesine neden olmaları durumundan sorumlu olacak. Aracı hizmet sağlayıcılar, teslim yahut ifa vakti üzere tüketicinin alışveriş tercihinde ve satın alma sonrasında fesih hakkının kullanımında kıymetli bir tesiri olan reklamlarında taahhüt edilen bilgilerin tüketiciye yapılan ön bilgilendirmeyle uyumlu olması ve ispatına ait sorumlu olacak.

Devre mülklere düzenleme

Kanunla, devre tatil kontratlarının kapsamı ile düzenlenme yordam ve asıllarının açıklığa kavuşturulması amaçlanıyor.

Devre tatil satışının finansal kiralamayla yapılması durumunda da devre tatil mukavelelerine ait kanun kararları uygulanacak.

Birebir hakka mevzu devre tatil kontratlarının, yalnızca Kat Mülkiyeti Kanunu’nda belirtilen yol ve asıllar kapsamında devre mülk mukavelesi biçiminde kurulması zarurî olacak.

Kooperatif yahut ticaret şirketi iştiraki ya da dernek yahut vakıf üyeliği suretiyle devre tatil hakkı tanınması yasaklanarak kanunun getirdiği muhafazadan tüketicilerin yararlanması sağlanacak.

Devre tatile bahis mal üzerinde tıpkı hak sahibi olmayanların devre mülk yahut devre tatil satışı yapması yasaklanacak.

Tüketicinin, devre tatil kontratından cayma hakkını daha kolay kullanabilmesi için getirilmiş olan cayma müddeti içinde tüketiciden ödeme yahut borçlandırıcı doküman alma yasağı, birebir hakka bahis devre tatil kontratı olan devre mülk mukavelelerini de kapsayacak formda genişletilecek. Kelam konusu yasağın ihlali halinde, tüketicilere ödemeleri derhal iade edilecek; tüketiciyi borç altına sokan her türlü evrak, tüketici istikametinden geçersiz olacak.

Devre mülk hakkı veren kontratlar de dahil olmak üzere tüketicilerle ön ödemeli devre tatil kontratı kurulamayacak.

Devre mülk hakkı veren kontratlar hariç olmak üzere, devre tatil kontratları en fazla 10 yıl için kurulacak.

Tüketici, şahsi hak sağlayan devre tatil mukavelesinden kaynaklanan tatil hakkını muhakkak bir periyot için kullanmayacağını tatilin başlayacağı tarihten en az 90 gün evvel sağlayıcıya bildirirse, o devir için tüketiciden rastgele bir isim altında bir bedel talep edilemeyecek.

Yenilenmiş eserler

Yenilenmiş eserlere tüketiciye teslim tarihinden itibaren minimum bir yıl garanti verilmesi zarurî olacak. Lakin özelliği nedeniyle kimi malların garanti koşulları Ticaret Bakanlığınca diğer bir ölçü ünitesiyle de belirlenebilecek.

Yönetmelikle belirlenen mallar lakin Bakanlıkça yetkilendirilen merkezlerde yenilenmesi kaidesiyle yenilenmiş eser olarak satılabilecek. Yenileme merkezlerinin Bakanlıktan yetki dokümanı alması zarurî olacak.

Elektronik kimlik bilgisi bulunan malların kullanılmış ve kayıtlı olduğuna ait doğrulama yapılmasının gerektiği durumda bu doğrulamalar Bakanlık, yenileme merkezi ve yetkili alıcı tarafından Bakanlıkça belirlenen yol ve asıllara nazaran Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu kayıtlarından yapılacak.

Tüketicilerin, firmaların hakikat ve aktüel yetkili servis istasyonu bilgilerine ulaşabilmeleri, rastgele bir aldatıcı uygulama nedeniyle mağdur olmamaları emeliyle üretici ve ithalatçılara, tüm yetkili servis istasyonlarına ait bilgilerini Ticaret Bakanlığınca kurulan sisteme kaydetme mecburiliği getiriliyor.

Yetkili servis istasyonları dışında tüketicilere hizmet sunan özel servis istasyonlarının yetkili servis istasyonu algısı oluşturacak biçimde hizmet vermesinin önlenmesi gayesiyle özel servis istasyonlarına servis fişi, tabela ve broşür üzere her türlü tanıtım ve faaliyetlerinde “özel servis” ibaresi kullanma mecburiliği getiriliyor.

Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü müddetince mala ait satış sonrası hizmetin sağlanmaması durumunda, zararın tazmini talep edilebilecek.

Tüketici hakem heyetlerine müracaatlar

Tarafların İcra ve İflas Kanunu’ndaki hakları gizli kalmak kaydıyla pahası 30 bin liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvurusu zarurî olacak.

Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde müracaatlar kaymakamlığa yapılabilecek. Bu müracaatlar, kaymakamlıklarca gereği yapılmak üzere Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletilecek.

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlayacak. Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlık minimum fiyat tarifesine nazaran nisbi tarife üzerinden vekalet fiyatına hükmedilirken mevcut olduğu halde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi yahut dokümanın tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali halinde tüketici aleyhine yargılama masrafına ve vekalet fiyatına hükmedilemeyecek.

İdari para cezaları tekrar düzenlendi

Kanunla, kanuna terslik halleri için öngörülmüş birtakım idari para cezaları fiilin yükü, failin kusuru ve ekonomik durumu dikkate alınarak ve orantılılık, ölçülülük ve caydırıcılık prensipleri gözetilerek tekrar düzenleniyor.

Buna nazaran, tüketici kredisi kontratları ile konut finansmanı kontratlarında sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğüne karşıt hareket edenler hakkında, karşıtlığı tespit edilen her bir süreç yahut kontrat için 200 lira olan idari para cezası 1000 liraya çıkarılacak.

Ön ödemeli konut satışında periyot yahut teslim mühletinin kontrat tarihinden itibaren 48 ayı geçmesi durumunda, teslim edilmeyen her konut için 70 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Satıcı yahut sağlayıcı ismine aralıklı kontrat kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar, tüketicilerin yönetmelikle belirlenen konulara ait talep ve bildirimlerini iletebilmelerine ve takip edebilmelerine elverişli bir sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlü olacak. Bu yükümlülüklere muhalif hareket edenler hakkında 1 milyon lira idari para cezası uygulanacak.

Yetkili ve misyonlu kişi yahut kuruluşlara her türlü bilgi ve belgeyi gerçek olarak göstermeyenler hakkında 7 gün içinde bilgi ve dokümanların gerçek olarak verilmesi yahut yerinde inceleme imkanının sağlanması ihtar edilecek. İhtara karşın karşıtlığın devamı halinde 80 bin liradan az olmamak üzere karşıtlığın tespitinden bir evvelki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayrisafi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para cezası verilecek.

Tersliğin tespit edildiği tarih prestijiyle bir takvim yılında uygulanan toplam idari para cezası meblağının 80 bin lirayı aştığı durumlarda, bu ölçüden az olmamak ve 120 milyon lirayı geçmemek üzere toplam idari para cezası fiyatı uygulanacak.

Ön ödemeli devre tatil kontratı yasaklanıyor

Kanun uyarınca, ön ödemeli devre tatil satışı yapılamayacak. Devre tatile husus taşınmazın inşa edileceği arsa için yapı ruhsatı alınmadan tüketicilerle ön ödemeli devre tatil mukavelesi yapanlar, tüketicilerle mülkiyet hissesine bağlı tıpkı hak sağlayan devre tatil mukavelesi kuranlar, kurulmasına aracılık edenler ile kooperatif yahut ticaret şirketi iştiraki ya da dernek yahut vakıf üyeliği suretiyle devre tatil hakkı tanıyanlar ile bu sürece aracılık edenler, devre tatile mevzu mal üzerinde tıpkı hak sahibi olmadığı halde devre tatil satışı yapanlar hakkında 3 yıldan 6 yıla kadar mahpus cezası uygulanacak.

Üretici yahut ithalatçılar, ürettikleri yahut ithal ettikleri mallar için belirlenen kullanım ömrü müddetince satış sonrası bakım ve tamirat hizmetlerini sağlamak zorunda olacak. Buna ters davranan üretici ve ithalatçılar hakkında; satış sonrası hizmet yeterlilik evrakının alınmaması durumunda 315 bin lira, satış sonrası hizmet yeterlilik evrakı alındıktan sonra taban servis istasyonu sayısının sağlanamadığı durumlarda eksik kalan her bir servis istasyonu için 35 bin lira; servis istasyonlarında tespit edilen eksiklik ve tersliklerle ilgili olarak her bir servis istasyonu için 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar konusunda idari yaptırım kararları Reklam Konseyi tarafından verilecek. Öteki idari yaptırım kararları ise Ticaret Bakanlığı tarafından verilecek. Bakanlık bu yetkisini taşrada ticaret vilayet müdürlüklerine devredebilecek.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvelki tüketici süreçlerine, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına bu süreçler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmiş ise kural olarak o kanun kararları uygulanacak.

Kanunun yayımı tarihi prestijiyle yapı ruhsatı alınmış olan devre tatile husus taşınmazlarda, bu hususun yayımı tarihinden itibaren beş yıl müddetince ön ödemeli yordam ile satış da dahil olmak üzere devre mülk, mülkiyet hissesine bağlı birebir hak sağlayan devre tatil yahut şahsi hak sağlayan devre tatil satışı yapılabilecek.

Kanunun yayımlandığı tarihten evvel kurulan devre tatil kontratları ve yapı ruhsatı alınmış olan devre tatile mevzu taşınmazlara ait kontratlar ve yaptırımlar için evvelki kanun kararları uygulanacak.

Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan değişiklikle devre mülklerdeki minimum devre mühleti de 15 günden 7 güne indirildi.

DİĞER GALERİLER