Net Haber Türk

Ailesinde kanser hastası olanlar dikkat! Kansere yatkınlık bu testle belirlenebiliyor

Kanserin genetik bir hastalık olduğuna işaret eden Yeditepe Üniversitesi Genetik Teşhis Merkezi’nden Tıbbi Genetik Uzmanı Doç. Dr. Ayşegül …

03 Şubat 2021 - 0:30 'de eklendi.
Ailesinde kanser hastası olanlar dikkat! Kansere yatkınlık bu testle belirlenebiliyor

Kanserin genetik bir hastalık olduğuna işaret eden Yeditepe Üniversitesi Genetik Teşhis Merkezi’nden Tıbbi Genetik Uzmanı Doç. Dr. Ayşegül Kuşkucu, 4 Şubat Dünya Kanser Günü öncesinde kıymetli bilgiler verdi. Kanserin, hücre içindeki genlerin şimdi net bilinemeyen nedenlerle değişmesi sonucu oluştuğunu ve bu nedenle genetik hastalık olarak tanımlandığını söyleyen Doç. Dr. Ayşegül Kuşkucu, “Kanser genetik bir hastalık olarak tanımlansa da çok az bir kısmı ailesel kalıtım formunda gelişir. Bu kümenin taramasını evvelden yapmak mümkün. Tüm kanserlerin yüzde 5 ila 10 kadarını oluşturan bu ailesel küme için kansere yatkınlığı araştırmak mümkün. Kişinin ailesindeki kanserlerin kalıtsal olup olmadığını öğrenebilmesi bunlara yönelik genetik inceleme yaptırması yatkınlığını tespit etmesi tabi ki mümkün” dedi.

“Her ailenin riski birbirinden farklıdır”

Kanser genetik yatkınlık testi hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Ayşegül Kuşkucu, “Testi yaptırmadan evvel şahısların bir tıbbi genetik uzmanına müracaatı gerekiyor. Zira ‘Ben kansere yatkınlığımı öğrenmek istiyorum’ diyen herkese bu test yapılmıyor. Öncelikle ailede birden fazla bireyde ve çoğunlukla tıpkı tür kanserin görülmesi gerekiyor. Bunların dışında ailede erken yaşlarda kanser öyküsünün olması da değerli öbür bir nokta. Bu nedenle akılda bir soru ya da kuşku varsa kesinlikle bir tıbbi genetik uzmanına başvurulmalı ve genetik müracaat alınmalı. Örneğin göğüs kanseri için konuşursak, bize başvuran kişinin annesi 30’lu yaşlarında bu hastalığa yakalanmış yani beklenenden erken bir yaşta hastalıkla tanışması bile kanserin ailesel olduğuna dair işaret verebiliyor. Bu türlü bir durumda şayet kanser tanısı almış kişi hayatta ise öncelikle onun incelenmesi gerekir. Daha sonra riskli olan bireylerde bulduğumuz genetik değişime bakıyoruz. Her bireyin, ailenin riski birbirinden farklı oluyor. Bu risklere nazaran bireye verdiğimiz teklifler de farklılaşıyor” sözlerini kullandı.

Kanser riski varsa neler yapılmalı?

Genetik bozukluk taşıyan her kişinin ömrünün bir periyodunda kanser olacağı tarafında kesin bir yargı olmadığına da dikkat çeken Doç. Dr. Ayşegül Kuşkucu, şunları söyledi:

“Ancak bu bireylerin topluma oranla daha yüksek risk altında oldukları bilinen bir gerçek. O noktada çok az kanser cinsinde gözetici cerrahi uygulanabiliyor. Örneğin ailesel göğüs kanserlerinde şayet risk yüksek, ailede olgu çok ve bireyin kanser olma ihtimali yüzde 80’in üzerindeyse o vakit gözetici cerrahi önerilebiliyor. Bunun için oluşturulan tıbbi onkologlar, genel cerrahlar, radyasyon onkologları, bayan doğum uzmanları, iç hastalıkları uzmanları, nükleer tıp uzmanları, radyoloji uzmanları, radyasyon onkologları ve tıbbi genetik uzmanlarından oluşan multidisipliner kurul risk taşıyan bireyle konuşuyor birlikte karar veriliyor.”

“Kanseri erken devirde tespit edebiliriz”

Her ailesel kanser için kollayıcı ya da önleyici tedavinin bulunmadığını söz edip bu türlü durumlarda alınabilecek tedbirlerle ilgili de “Yine göğüs kanseri için konuşursak, 20’li yaşlardaki genç bir bayanın meme-yumurtalık kanseri için genetik yatkınlığı belirlenmiş fakat kollayıcı cerrahi önerilmemiş yahut istenmemişse takipleri olağan şahıslara nazaran daha sık ve daha farklı usullerle yapılır. Örneğin mamografi yerine MR görüntüleme ile takip yapılır. Yeniden bu takiplerin planlanması kurul tekliflerine nazaran şekillenir. Böylelikle oluşacaksa da kanseri çok erken periyotlarında tespit edebiliriz” değerlendirmesinde bulundu.

Tıbbi Genetik Uzmanı Doç. Dr. Ayşegül Kuşkucu, son olarak günümüzde genetik geçiş gösteren kanserleri ise şöyle sıraladı:

“Meme-yumurtalık, kalın bağırsak kanserleri sıklıkla karşımıza çıkanlar ancak birtakım tiroid kanserlerinin dahil olduğu çoklu endokrin tümörler, bir de geniş bir yelpaze ile önümüze çıkan bir ailede bir anda farklı kanser çeşitlerinin görüldüğü kanser sendromlarını da görmekteyiz. Mesela akciğer kanseri genetik geçişli bir kanser değildir ancak ailede bir bireyde beyin kanseri, başkasında göğüs kanseri bir başkasında lösemi tanısı varken ailenin öteki bireyinde akciğer kanseri görülüyorsa onun genetik kökenli olma ihtimali çok yüksektir. Hasebiyle bu olayların da çok âlâ kıymetlendirilmesi gerekir.”

KAYNAK: DHA
SON DAKİKA
İLGİLİ HABERLER