Asgari ücretin altında maaş alan sağlık çalışanları bulunuyor

Mehmet KAYA / ANKARA Türkiye, fiyat adaletini sağlamakta kullanılan yasal taban fiyat uygulamasını benimseyen ülkelerden biri. Anayasa’da …

09 Kasım 2021 42 views 0
reklam

Mehmet KAYA / ANKARA

Türkiye, fiyat adaletini sağlamakta kullanılan yasal taban fiyat uygulamasını benimseyen ülkelerden biri. Anayasa’da minimum fiyat teminat altında. Lakin, aile hekimliklerinde ortalarında hemşirelerin de bulunduğu birtakım sıhhat çalışanlarının taban fiyatın altında maaş aldığı ortaya çıktı. Patronunun Sıhhat Bakanlığı olması ise sorunun bir öteki boyutu.

Aile hekimliği üniteleri, makul bir sayıda nüfusa nazaran kuruluyor. Lakin bireylerin aile doktorlarını değiştirme hakkı olması yanında, nüfus yoğunluğu az olan yerlerde daha düşük sayıda nüfusla temaslı olabiliyor. DÜNYA’nın edindiği bilgilere nazaran, yönetmeliğin temel fiyatı dikkate almadan performans ve fiyatlandırma kriterlerine nazaran hazırlanması, hizmet alan nüfusa nazaran büyük farklılıklar doğuracak biçimde tasarlanması ve müsaade, rapor üzere durumları kavramaktaki yetersizliği, kanuna alışılmamış biçimde kimi aylarda minimum fiyatın altında fiyat tahakkuk ettirilmesine neden olabiliyor.

DÜNYA’ya bilgi veren Tüm Aile Sıhhati Sağlık Memuru-ATT -Hemşire ve Ebe Derneği (İSAHED) Lider Yardımcısı Ayşe Filiz Demirel, düşük fiyatın bilhassa kayıtlı nüfusu 2 binin altında olan aile hekimliği üniteleri için sık rastlanan ve hemşire ile başka sıhhat işçisinin tamamı için kelam konusu olabildiğini kaydetti.

Demirel, bilhassa yeni açılan aile hekimliği ünitelerinde kayıtlı nüfusun ekseriyetle bin kişinin altında kaldığını kaydetti. Demirel, “Burada çalışan hemşire ve ebeler yönetmelik gereği değişken ve performansa dayalı bir fiyat aldıklarından ötürü, işlerini muntazam bir biçimde yapsalar dahi kayıtlı kişi sayısının Bakanlığa nazaran az olması nedeniyle, aldıkları maaş taban fiyatın altına düşebilmektedir” bilgisini verdi.

Ayşe Filiz Demirel şunları kaydetti: “Aile Hekimliği sisteminde asıl patron Sıhhat Bakanlığı olduğu için ödenen net fiyat bordroya yansımakta ve SGK’ya da bu biçimde bildirilmektedir. Bu nedenle bordroda görünen net fiyat ne ise hemşire ve ebeye ödenen fiyat de odur. Burada değerli bir konu olarak eşit işe eşit fiyat de ödenmediğini bilhassa belirtmek isteriz.”

Hukuka ve kanuna ters

Tam gün çalışma karşılığı taban fiyattan daha düşük bir fiyat ödenmesini pahalandıran Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Okay Güray Bülbül, sorunun yıllık müsaade ve raporlu olunan durumlarda göze çarptığını belirterek, bu günlerde fiyat kesintilerinin olduğunu kaydetti. Bülbül, “Her halükarda yönetmelikle belirlenen ödemenin taban fiyatın altında kalması hukuka muhalif. Bu metotlarla belirlenen fiyatın ilgili periyottaki minimum fiyatın altında kalması halinde en az taban fiyat ödenir formunda yönetmeliğe bir karar eklenmesi gerekir. Aslında yalnızca bu bile kâfi olmayabilir. Bilhassa cezai yaptırım uygulanması büyük sorun olmaktadır. Cezai yaptırımlarla minimum fiyatın altına inme de yaşanacaktır ilerleyen periyotta.” dedi.

Atılım Üniversitesi’nden iş hukuku uzmanı Yiğitcan Çankaya kontrat dizaynından kaynaklı olarak bilhassa müsaade ve raporlu günlerde sorun çıkmasının mümkün göründüğünü vurgulayarak, “Uygulamada bu Yönetmeliğe dayanarak aile sıhhati çalışanlarına yapılan ödemelerin net meblağının, taban fiyatın altında olduğu görülmektedir. Bu durumun açıklığa kavuşturulması için taban fiyata ait kuralların aile sıhhati çalışanlarına nasıl uygulanması gerektiği kısaca açıklanmalıdır” dedi.

İş Kanunu’nun 39. Maddesi’nin; iş kontratı ile çalışan ve İş Kanunu kapsamında olan yahut olmayan her türlü personelin taban fiyat hududuna tabi olduğunu kurala bağladığını hatırlatan Çankaya, “Dolayısıyla kural olarak, iş kontratıyla çalışan birinin minimum fiyat sonuna tabi olmasının hiçbir istisnası bulunmamaktadır. Sonuç olarak, iş hukuku bakımından, Sıhhat Bakanlığı ile kontratlı olarak çalışan hemşire ve ebe üzere aile sıhhati çalışanlarına 30 günlük çalışma için aylık olarak yapılacak net ödemenin, fiyattan yapılan kesintiler de dahil olmak üzere, minimum fiyatın net meblağından az olması hukuka aykırıdır” dedi.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT