Net Haber Türk

Biruni Üniversitesi Hastanesi’nden Prof. Dr. Neşe Güney çağımızın hastalığı kanseri anlattı!

Biruni Üniversite Hastanesi Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Sevinç Güney, 4 Şubat Dünya Kanser Günü hasebiyle kanserle ilgili yeni datalar …

05 Şubat 2021 - 0:54 'de eklendi.
Biruni Üniversitesi Hastanesi’nden Prof. Dr. Neşe Güney çağımızın hastalığı kanseri anlattı!

Biruni Üniversite Hastanesi Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Sevinç Güney, 4 Şubat Dünya Kanser Günü hasebiyle kanserle ilgili yeni datalar paylaştı ve kanserden korunma teknikleri ile ilgili bilgi verdi: “Dünya’da 2015 yılında 8,8 milyon kansere bağlı mevt meydana gelmiştir.  2020 yılında da toplam 1,8 milyon yeni kanser olayı gelişmiştir ve 606 bin kanser kaynaklı vefat gerçekleşmiştir. 2030 yılında 27 milyon yeni olay, 17 milyon vefat ve 75 milyon yaşayan kanser hastasının olacağı öngörülüyor. Kanser artış suratının bu süratle devam etmesi durumunda, dünya nüfusunun artışına ve nüfustaki yaşlanmaya bağlı olarak yeni kanser olaylarının yirmi yılda % 70 oranında artması bekleniyor.”


Kansere bağlı ölümlerde birinci sırada akciğer kanseri yer alıyor

Kanserden kaynaklanan ölümlerin yaklaşık % 70’inin düşük ve orta gelirli ülkelerde olduğu görülmüştür. Erkeklerde en sık görülen kanser cinsleri akciğer kanseri,  prostat kanseri kolorektal kanserler iken,  bayanlarda göğüs kanseri, kolorektal kanserler, serviks kanseri ve akciğer kanseridir. Kansere bağlı ölümlerde ise akciğer kanseri birinci sıradadır.

Kanser oluşumu büyük oranda önlenebilir nedenlere bağlı

Kanser günümüzde sıklığı bilhassa gelişmekte olan ülkelerde artan ve tüm tıbbi gelişmelere rağmen ölümcül bir hastalıktır. Bunun yanında, hastalığın kendisi ve tedavi yaklaşımları hastaların ömür kalitesini bozmaktadır. Üstelik tedavi sistemleri çok değerlidir. Halbuki en tesirli, ucuz ve en az toksik usul kanserden korunmadır. Kanserin denetimi korunma (primer korunma) ve tarama-erken teşhis (sekonder korunma) ile başlayan, kanser tanısı sonrasında ve terminal devirde hasta bakımı (tersiyer korunma) ile sonlanan geniş bir spektrum içerir.

Kanserlerin yaklaşık yüzde 90’ı hayat stili ve çevresel faktörler üzere, potansiyel olarak denetim edilebilen nedenlere bağlıdır.Kanserden korunma, kansere yol açtığı düşünülen etkenlerden sakınmak, bunlarla etkileşimi en aza indirmek ve kanser öncesi lezyonların kanserleşmesine pürüz olmakla mümkün olabilmektedir.

Kanser gelişiminde kıymetli risk faktörleri

Tütün kullanımı: Sigara dünyada tek başına en değerli kanser nedenidir. Hala dünyada her 10 saniyede bir kişi tütünle bağlı bir hastalıktan ölmektedir. Tütün ve kanser ilgisi, uzun yıllardan beri bilinmektedir, fakat son yıllarda epidemiyolojik çalışmalar ve onları izleyen biyolojik datalarla kesin olarak kanıtlanmıştır. Tütün ve dumanının içinde 250’yi aşkın ziyanlı kimyasal ve karsinojen türevi vardır. Sigaraya başlama yaşı, içilen sigara ölçüsü ve müddeti ile hakikat orantılı risk artışı bilinmektedir. Sigara içimi dışında, pipo, puro kullanımı yahut tütünün çiğnenmesi ve enfiye uygulaması da riski artırır. Ayrıyeten günümüzde pasif içicilik olarak tanımlanan, kapalı yerlerde uzun müddet sigara dumanına maruz kalma durumunda da risk artışının olduğu gösterilmiştir. Tütünle münasebeti kanıtlanmış esas kanserler akciğer, larinks, başka baş-boyun kanserleri, özofagus, mide, pankreas, safra kesesi, serviks, mesane ve böbrek maligniteleridir.

Tütünle uğraş başta kanser olmak üzere bağlantılı ölümlerde azalmayı sağlar. Sigaranın erken bırakılması gereklidir, elbette ideali hiç içilmemesidir. Ayrıyeten, toplumun pasif içicilikten kurtarılması çok kıymetlidir. Buna rağmen Türkiye’de ve gelişmekte olan öteki ülkemizde sigara kullanımı giderek artmaktadır ya da gereğince azaltılamamaktadır.

Beslenme ve diyet: Kansere bağlı ölümlerin yaklaşık % 35’inden beslenme ve diyet sorumludur. Bunlardan en değerlisi obezitedir. Kalori ile kanser ortasındaki bağa bağlı olarak kalori alımının fazlalığı kanser riskini artırır. Birebir biçimde bebeklik ve erken çocukluk çağındaki obezite, erişkin devirde kanser riskini artırabilir. Obezite ile bağlantılı olduğu düşünülen kanserler göğüs, endometrium ve böbrek maligniteleridir

Üreme işlevleri: Bunlarla kimi kanserler ortasında münasebet saptanmıştır. Kansere bağlı ölümlerin % 7’sinden sorumludur. Erken menarş, geç menapoz, geç birinci doğum yahut hiç doğum yapmamış olmak göğüs, over ve endometrium kanseri riskini artırır.

Jeofiziksel etkenler: Ultraviyole ışınları ve iyonize radyasyonla, kansere bağlı ölümlerin % 3 kadarı alakalıdır. Cilt kanserleri (yassı hücreli, bazal hücreli kanserler ve maliyn melanom) ile ultraviyole; tiroid kanseri, lösemi ve lenfomalar başta olmak üzere pek çok tümörle de radyasyon ortasında etyolojik bağlantılar bilinmektedir. Güneş ışınlarından korunmak ve radyasyona karşı alınacak tedbirler uygun tanımlanmıştır ve uygulanmaktadır.

Çevresel faktörler:  Asbest, radon, nikel, uranyum üzere karsinojenler kansere bağlı ölümlerin % 4’ünden sorumludur. Akciğer kanseri, plevral mezotelyoma ve cilt kanseri başta olmak üzere pek çok kanserin oluşmasında rol oynar. Lakin son yıllarda giderek artan bilgisayarlı tomografi kullanımı, hastalarda radyasyon maruziyetini ve kanser riskini artırmaktadır. Mikrodalga ve manyetik fizikî etkenlerin ise kanser riski ile alakası tam olarak aydınlatılamamıştır.

Kanserden korunmada 8 temel kural

Tüm dünyada artan kanserle gayrette emel daha az insanın kansere yakalanmasını, daha fazla insanın başarılı bir halde tedavi edilmesini ve tedavi sırasında ve sonrasında insanlara için daha güzel bir ömür kalitesinin sağlanmasıdır. Lakin unutulmamalıdır ki, kanseri önlemede en tesirli usul kanserden korunmaktır. Kanserden korunmak için 8 temel kural:

Sigara içmeyin, içirmeyin
-Haftada 3-5 gün nizamlı antrenman yapın
-Kilo denetiminizi sağlayın
-Günde 4-5 porsiyon meyve ve zerzevat tüketin
-Doymuş yağ ölçüsü en aza indirin
-Kullanılan alkol ölçüsü azaltın
-Güneş yanıkları ve uzun güneş banyolarından kaçının
-Düzenli denetimleri ihmal etmeyin.

SON DAKİKA
İLGİLİ HABERLER