Büyük istifa dalgası ücrette artış getiriyor

Hilal SARI ABD, İngiltere, Kanada üzere gelişmiş ekonomiler başta olmak üzere Büyük İstifa dalgası devam ediyor – hem de işgücü piyasalarında …

07 Aralık 2021 57 views 0
reklam

Hilal SARI

ABD, İngiltere, Kanada üzere gelişmiş ekonomiler başta olmak üzere Büyük İstifa dalgası devam ediyor – hem de işgücü piyasalarında sıkılaşma yaşandığı bir periyotta. Patronlar çalışan ararken, çalışanlar bazen daha düzgün bir fiyat için, bazen daha güzel ömür ve çalışma şartları için, bazen hayallerindeki iş için, bazen de yeni bir iş bile bulmadan yalnızca huzur için istifa ediyor. Pandemiyle yaşadığımız iki yılı aşkın mühlet Atlantik’in iki yakasında da milyonlarca bireyinin istihdam piyasasından çıkmasına neden oldu. Pandeminin başlarında uygulanan işten çıkarmaların dışında daha yeterli fiyat ve şartlar için istifa edenler, erken emekli olanlar ve eğitimli yahut eğitimsiz beyin göçü hareketinin kısıtlanmış olması global istihdam piyasalarını sıkılaştırmaya devam ediyor. Dünya genelinde enfl asyonun 20 hatta 30 yılı aşkın seviyelerde seyretmesine paralel gerçekleşen istifa dalgaları birçok uzmana nazaran patronlar üzerindeki fiyat artış baskılarını artırıyor.

ABD’de istifalar 20 yılın tepesinde

İstihdama iştirak oranlarının hala pandemi öncesine dönmemiş olması şirketleri çalışanlar için daha cazip fırsatlar yaratmaya zorluyor. ABD’de pandemi öncesine nazaran istihdam hala 4 milyon daha düşük ve İngiltere’de de bu açık 1 milyona yaklaştı. Jeff eries Başekonomisti Aneta Markowska “İşgücü arzındaki yapısal düşüş ve ötelenmiş taleple işgücüne olan gereksinimin gibisi görülmemiş formda artması istihdam piyasalarını onlarca yıldır görülmemiş formda sıkışaltıracak” diyor. ABD Çalışma Bakanlığı bilgileri bilhassa yeme içme bölümünde istifa oranının yüzde 6,4’e yükseldiğini, genel iktisatta ise bu oranın yüzde 3 ile 2001’de başlayan 20 yıllık bilgi tarihinin tepesinde olduğunu gösteriyor.

En kıymetli istifa nedeni patron tarafından bedel görmemek

Stanford Üniversitesi tarafından 2021 yılında gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma pandemi çağında istifaların en büyük sebebinin patronların çalışanlarına yönelik tavrı olduğunu gösteriyor. Araştırmanın bilgilerini toplayan JUST Capital Başstratejisti Alison Omens, BBC’ye verdiği bir demeçte “Verilerimiz son yıllarda çalışanlar için en değerli şeyin şirketlerinin çalışanlara karşı tavrı olduğunu gösteriyor. Bunun içinde fiyatlar, yan haklar, iş güvenliği, fırsatlar, güvenlik ve eşitlik üzere farklı metrikler yer alıyor” diyor. Pandeminin birinci günlerinin “insanların makine olmadığını hatırlattığını” belirten Omens, çalışanların artık patronlarından daha fazlasını beklediğine dikkat çekiyor.

Çalışanların yarısından fazlası iş değiştirmeyi düşünüyor

Ernst & Young tarafından Mayıs 2021’de yapılan global bir araştırma çalışanların yüzde 54’ünün “işverenlerinin pandemi şartlarının gerektirdiği esnekliği sağlamadığı durumda” istifa etmeyi pahalandırıyor. 16 ülke genelinde 16 binden fazla çalışanla yapılan anket çalışanların yalnızca yüzde 22’sinin tam vakitli olarak ofislerde çalışmak istediğini gösteriyor. McKinsey yarafından gerçekleştirilen global ankette de çalışanların yüzde 40’ı gelecek 3-6 ay içinde iş değiştirmeyi düşündüğünü belirtiyor. Bu kapsamlı ankette de istifaların gerisinde yatan en kıymetli neden “Yöneticiler yahut şirket tarafından paha görmemek” olarak. İnsan kaynakları danışmanlık şirketi Randstad’ın İngiltere’de yaptığı bir anket çalışanların yüzde 69’unun önümüzdeki aylarda iş değiştirmek istediğini gösteriyor.

Aşı mecburiliği çalışan bulmayı daha da zorlaştırabilir

Kimi ülkelerde kimi kesimlere getirilen yahut getirilmesi planlanan aşı zaruriliği da darboğazı daha da derinleştirebilir. Kanada’da hala uygun bir çalışan bulunamamış açık durumların sayısı yıl başından bu yana iki katına çıktı lakin aşı mecburiliği planları şirketlerin işgücü açığını daha da büyütebilir. Kanada Bağımsız Çalışanlar Federasyonu Yöneticisi Dan Kelly yeni gelen aşı zorunluluklarının potansiyel çalışan sayısını yüzde 20 daha azaltabileceğini belirterek “Çalışan bulmak zati zordu, aşı zaruriliği olmasa bile…” diyor. Almanya hükümeti de 16 Mart’tan itibaren hastanelerde, bakım meskenlerinde ve öteki sıhhat hizmeti verilen kurumlarda çalışanlara COVID-19 aşısı olmayı zarurî hale getirmeyi planlıyor. Fakat pandemi boyunca sıhhat bölümünde yaşanan istifalar bu alandaki çalışan darboğazını esasen kötüleştirmişti. Reuters tarafından görülen taslak maddede dişçi, veteriner ve eczacılara da süreksiz mühletle aşı yapma yetkisi verilmesi öngörülüyor. Ağustos 2021’de Kuzey Amerika genelinde yapılan bir anket de şirketlerin yüzde 73’ünün çalışan bulmakta zorlandığını gösteriyor.

Fiyat artırarak durdurmaya çalışıyorlar

İstifa dalgasının en sert vurduğu yerlerden biri ABD. Düşük fiyatlı perakende, yeme içme ve konaklama ise istifaların en yüksek oranlarda göründüğü bölümler. Uzmanlar şirketlerin fiyatları yükselterek açık konumları doldurmaya çalıştıklarını yahut çalışanlarını ellerinde tutmak için fiyat, maaş ve yan hakları yükselttiğini aktarıyor. ABD Merkez Bankası’nın geçtiğimiz hafta yayımladığı bir rapor şirketlerin fiyatlarda artış yapmalarına karşın tüm düzeylerde durumları doldurmakta zorlandığını ortaya koyuyor.

10 bin sterlini bulan “işe alım bonusu”

ABD’de Target ve Best Buy üzere perakendeciler fiyatları yükseltirken, McDonalds ve Amazon üzere şirketler 200 dolar ila 1000 dolar ortasında değişen “işe alım bonusu” bile vermeyi deniyor. İngiltere’de de birtakım kesimlerde 10 bin sterline varan işe alım bonusu ile çalışanlar cezbedilmeye çalışılıyor. Araştırma kuruluşu Korn Ferry’nin yapmış olduğu bir ankette pandeminin en yorgun dalı perakendede patronların yüzde 94’ünün boş konumları doldurmakta zorlandığı belirtiliyor.

“Ücret artış baskıları artacak”

İngiliz finans kuruluşu Lloyds’un ekimde yayımladığı bir rapor ise şirketlerin yarısından fazlasının önümüzdeki 12 ay içinde fiyat artışı planladığını ortaya koyuyor. Harvard Economi Profesörü Elisabeth Allison da ekonomilerdeki düzgünleşme ve yüksek enfl asyon kombinasyonunun patron nezdinde fiyatların artışı baskılarını artıracağı görüşünde: “Yüksek enfl asyonla birlikte çalışanların birçok bilhassa de daha düzgün fiyatlarda seçeneği olması patronları çalışanı elinde tutabilmek için fiyatları artırmaya zorlayacak.”

Gidenin yerine yenisini koymanın maliyeti çok yüksek

Oxford Economics bilhassa avukatlık, doktorluk, hemşirelik yahut gazetecilik üzere eğitim gerektiren profesyonel mesleklerde bir çalışanın yerinin yeni bir çalışanla doldurulmasının ortalama maliyetinin de yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Kurumun hesaplarına nazaran yeni bir çalışan bulunması ve eğitimi ayrılan çalışanın yıllık maaşının yüzde 122’si seviyesinde ek maliyet getiriyor.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT
YAŞAM