Elektronik para ihracına ilişkin yönetmelik yürürlüğe girdi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’i …

01 Aralık 2021 100 views 0
reklam

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’i, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Toplam 6 kısımdan oluşan yönetmelikle, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve faaliyetleri ile ödeme hizmeti sağlayıcıları, ödeme hizmetlerinin sunulması ve elektronik para ihracına ait yordam ve asılların düzenlenmesi amaçlanıyor.

İlgili mevzuatta yapılan Kanun değişikliği sonrasında oluşturulan yönetmelikte, ödeme hizmetleri ve elektronik para ihracı faaliyetlerinin etkin ve kesintisiz bir formda sürdürülebilmesi, ödemeler alanının gelişiminin desteklenmesi ve bu kuruluşların kurumsal yapılarının sağlamlaştırılması tarafında düzenlemeler yapıldı.

Düzenlemeler doğrultusunda, faaliyet müsaadesi başvurusu yapan şirketin unvanının ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu olduğunu gösterir ibareleri içermesi mecburî olacak. Faaliyet müsaadesi müracaatında bulunan şirketin ödenmiş sermayesinin, fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri sunması için en az 1 milyon lira, öteki ödeme hizmetlerini gerçekleştirmesi için en az 2 milyon lira, elektronik para ihraç etmek için ise en az 5 milyon lira olması gerekecek.

Yönetmeliğin müsaadeye tabi süreçler kısmında faaliyet müsaadesi müracaatına ait kararlar belirlenirken, bu kapsamda daha evvel tek basamaktan oluşan müracaat süreci istihbari inceleme basamağı ve kesin onay etabı olmak üzere iki evreye ayrıldı. Böylece gerçek manada ödeme yahut elektronik para kuruluşu olarak faaliyet göstermeyi planlayan şirketler için birinci basamakta temel maliyet yükü getirebilecek konuların yalnızca kağıt üzerinde belgelendirilmesi, daha sonraki basamakta bu konuların uygulamaya geçirilip geçirilmediğinin denetim edilmesi yükümlülüğü getirildi.

Hisse edinim ve bölümlerinin bankanın müsaadesine tabi tutulduğu yönetmelik ile kelam konusu sürecin ayrıntıları da belirlendi.

Öte yandan kuruluşun faaliyetleri sırasında sunduğu hizmetlerin kesintisiz, inançlı, faal ve verimli bir halde sürdürülmesini sağlamak maksadıyla gerekli işçi ve teknik donanıma sahip olması, bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıyı kurması, temsilci seçimine ihtimam göstermesi üzere konular karar altına alındı.

Elektronik paranın ihracına ait ayrıntılar belirlendi

Elektronik paranın ihracına ait ayrıntıların belirlendiği Yönetmelik ile kuruluşların aldığı fon meblağı kadar elektronik parayı gecikmeksizin ihraç etmesi zarurî kılındı. Böylelikle elektronik para karşılığında alınan fon için faiz işletilemeyecek, müşteriye elektronik paranın tutulduğu mühlete ve fiyata bağlı rastgele bir menfaat sağlanamayacak.

Yalnızca birebir bir prestiji para karşılığı olarak çıkarılan ve sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan gayri maddi varlıklar; ihraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığı ihraç edilmesi, elektronik olarak saklanması, kanunda tanımlanan ödeme süreçlerini gerçekleştirmek için kullanılması ve ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek ve hukuksal bireyler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilmesi durumunda elektronik para olarak kabul edilecek.
Münasebetiyle bitcoin ve gibisi kripto varlıklar ile prestiji para dışındaki varlıklara dayalı çıkartılan kripto varlıklar düzenleme kapsamı dışında tutuldu.

Temsilci seçiminde denetleme artırıldı

Kuruluşların, ödeme hizmetlerini elektronik yahut fiziki kanallar üzerinden temsilci aracılığıyla yürütebilmesi için gerekli şartlar da belirlenirken, kuruluşların temsilcileri seçme ve bunları denetleme süreçleriyle ilgili kapsamlı düzenlemeler yapıldı.

Bu doğrultuda, kelam konusu temsilcinin süreç yapabilmesi için gerekli bilgi ve evrakları temin etmesi, ödeme hizmetlerinin problemsiz ve mevzuata uygun formda sunulması konusunda risk oluşturmadığına kanaat getirilmesi gerekecek. Kuruluş ayrıyeten, Birlik tarafından oluşturulan listeye kaydedilmemiş temsilcisi aracılığıyla ödeme hizmeti sunamayacak ve bu liste Birliğin internet sitesinde kamuoyunun erişimine açık halde yayımlanacak.

Öte yandan işlenmiş değerli maden ve değerli taş alım satımında bulunan kuyumcu, sarraf ve mücevheratçı üzere isimlerle faaliyet gösteren bireyler temsilci seçilemeyecek. TCMB, faaliyet alanı bazında temsilci olamayacak başka gerçek yahut hukuksal şahısları belirlemeye yetkili olacak.

Yönetmelik ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarınca yapılamayacak faaliyetler de ayrıntılandırılarak kredi kullandırma yasağı getirildi. Kuruluşların döviz alım satım süreçlerine de kimi sınırlamalar koyuldu.

Buna nazaran, kelam konusu kuruluşlar kredi veremeyecek ve kredi verdiği izlenimini yaratacak formda reklam ve pazarlama faaliyetlerinde bulunamayacak. Ödenmesine aracılık edilen fiyatları da taksitlendiremeyecek. Kuruluş, sürecin her iki tarafının da Türkiye’de yerleşik olduğu ve Türkiye’de bulunan ödeme hizmeti sağlayıcılarının kullandığı ödeme süreçleriyle ilgili döviz alım satımı yapamayacak. Kelam konusu ödeme süreçleriyle ilgili döviz alım satımı, yalnızca sürecin taraflarından birinin yurt dışında bulunması kaidesiyle gerçekleştirilebilecek.

Kuruluş temsilcileri de yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyetinde bulunamayacak, çalışma yerlerinde döviz kurlarını gösteren pano, doküman, aygıt bulunduramayacak. Ayrıyeten, temsilciler döviz alım satımı yapıldığı izlenimini uyandıracak hiçbir söz, tabir ve işaret de kullanamayacak.

Yurt dışında yerleşik kuruluşlarla iş birliği

Yönetmelik ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının yurt dışındaki hukukî şahıslarla emel yahut faaliyetleri doğrultusunda iş birliği yapabilmesi koşula bağlandı.

Bu doğrultuda kelam konusu iş birliği; kuruluşun kanun kapsamına giren ödeme hizmetlerini yurt içinde yerleşik müşterilerine yurt dışında yerleşik hukukî şahısla birlikte sunması halinde olabilecek. Bu süreç; yalnızca gönderen yahut alıcıdan en az birisinin yurt dışında bulunduğu ödeme hizmetleriyle hudutlu olacak formda yapılabilecek.

İş birliği yapılan yurt dışında yerleşik hükmî kişi, müşteriye karşı tek başına hizmetin görünen yüzü olamayacak, her türlü doküman, ilan ve reklamlarında yahut kamuoyuna yaptığı açıklamalarda kendi marka ve logolarını yurt içinde faaliyet müsaadesi aldığı izlenimini yaratacak formda kullanamayacak. Ayrıyeten, yurt içinde yerleşik müşterileri hedefleyecek halde internet sitesi de kuramayacak.

Kuruluşun yurt dışındaki hukuksal şahıslarla iş birliği yapabilmesi TCMB’nin müsaadesine tabi tutulurken, banka kuruluşun yapılmış iş birliklerinin sonlandırmasını yahut sonlandırmasını istemeye yetkili kılındı. Bu husus uyarınca TCMB, yurt dışında yerleşik hükmî şahıslarla iş birliği yapması durumunda, kuruluşa ek özkaynak ve teminat bulundurma yükümlülüğü getirebilecek.

Kurulacak iş birliği sonucunda gerçekleştirilecek ödeme süreçlerine ait evrak ve kayıtların kuruluş tarafından yurt içinde saklanması da mecburî olacak. Öte yandan süreçlerin yurt içindeki ödeme yahut elektronik para kuruluşunun üzerinden geçmesi ve tüm süreçlere ait iz kayıtlarının yurt içinde bulunan kuruluş nezdinde bulunması halinde bu mecburilik aranmayacak.

Özkaynak

Yönetmelik ile taban özkaynak yükümlülüğü ve teminat düzeneği gözden geçirilerek ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finansal açıdan sağlam bir yapıda olmalarını sağlayacak kurallar da getirildi.

Bu kapsamda özkaynağın fatura ödeme kuruluşları için 3 milyon liradan, öbür ödeme kuruluşları için 5 milyon liradan ve elektronik para kuruluşları için 13 milyon liradan az olmaması karara bağlandı. Kelam konusu meblağlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişimler göz önünde bulundurularak TCMB tarafından her yıl ocak ayında tekrar pahalandırılacak.

Öbür taraftan, fatura ödeme kuruluşları için 2 milyon lira, öbür ödeme kuruluşları için 3 milyon lira ve elektronik para kuruluşları için 5 milyon lira teminat kuralı getirilirken, bu ölçülerin müşteri ve temsilci sayısına bağlı olarak artırılabilmesinin önü açıldı.

Ödeme ve elektronik para kuruluşlarına ait bildirim

Bu ortada TCMB’nin Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Bilgi Paylaşım Servislerine Ait Bildiri’yi de Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bildiri ile ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarının faaliyetlerinin yürütülmesinde kullandıkları bilgi sistemlerinin idaresi ve yetkilendirilmiş bağımsız kontrol kuruluşları tarafından denetlenmesinin yanı sıra ödeme hizmeti sağlayıcılarının ödeme hizmetleri alanındaki data paylaşım servislerine ait adap ve temellerin düzenlenmesi amaçlanıyor.

Kelam konusu düzenleme ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi de sunduğu ödeme hizmetleri ve elektronik para ihracıyla ilgili Bildiri kararlarına tabi tutuldu.

Bilgi sistemleri idaresinde temel alınacak prensipler ile ödeme hizmetlerinde kullanılan bilgi paylaşım servislerine ait kararların ayrıntılandırıldığı Bildiride, hesap hizmeti sağlayıcılarının Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi tarafından kurulacak yapıya bağlanmasının önü açıldı.

Toplam 5 kısımdan oluşan bildirinin uygulamaya alınmasıyla “Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemlerinin İdaresine ve Kontrolüne Ait Tebliğ” de yürürlükten kaldırıldı.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT
YAŞAM