Enflasyon 3 yılın zirvesinde: Yüzde 21,31

Enflasyon kasım ayında piyasa beklentilerinin üzerinde artışlar gösterdi. Ulaştırma fiyatlarındaki artış, besin fiyatlarının yüksek seyrin devam …

03 Aralık 2021 38 views 0
reklam

Enflasyon kasım ayında piyasa beklentilerinin üzerinde artışlar gösterdi. Ulaştırma fiyatlarındaki artış, besin fiyatlarının yüksek seyrin devam etmesi ve TL’nin devam eden bedel kaybının dallar geneline yayılmış olan gecikmeli tesirleri, enflasyonu yükseltici tesir yapmaya devam etti. Tüketici fiyatları kasımda ulaştırma başta olmak üzere, çeşitli mal ve hizmetler ile lokanta ve oteller, besin ve alkolsüz içecekler kümelerinin öncülüğünde aylık yüzde 3,51 ile beklentilerin üzerinde artarken, yıllık enflasyon üç yılın doruğu olan yüzde 21,31’e ulaştı. Piyasa beklentileri TÜFE’nin aylık yüzde 3 artacağı, yıllık yüzde 20,71’e yükseleceği istikametindeydi. Kasımda üretici fiyatlarında yıllık artış yüzde 54,62 ile 2002’den bu yana en yüksek düzeye çıkarken, tüketici ve üretici enflasyonu ortasındaki fark da rekor kırdı.

Ulaştırmada yüzde 6,3 artış

Kasım ayında aylık bazda en yüksek artış akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tesiriyle ulaştırma kümesinde yaşandı. Bir evvelki aya nazaran yüzde 6,31 artan ulaştırma kümesi fiyatları enflasyonu 0,95 puan artırdı. Ulaştırmada yüksek artışta ise eşel mobilin bitmesi, kurdaki artış ve global petrol fiyatlarındaki artış tesirli oldu. Eşel taşınabilir, motorin, akaryakıt ve otogazda vergilerin azaltılması yoluyla fiyat artışlarının tüketiciye yansımasını engelliyordu.

Besin 1,05 puan katkı yaptı

Kurdaki yükselişin tesirinin görüldüğü çeşitli mal ve hizmetler kümesi, aylık bazda en yüksek artışın görüldüğü ikinci küme oldu. Bir evvelki aya nazaran yüzde 5,36 artan küme fiyatları enflasyonu 0,25 puan artış istikametli etkiledi. Kasımda en yüksek artışı gösteren üçüncü küme lokanta ve oteller kümesi oldu. Besin ve hizmet fiyatlarındaki yükselişin yansıdığı lokanta ve oteller kümesinde aylık bazda yüzde 4,10 artış yaşandı ve küme, enflasyonu 0,26 puan artırdı. Aylık bazda yüzde 3,92 artan besin ve alkolsüz içecekler kümesi ise enflasyon sepeti içindeki tartısı nedeniyle kasımda enflasyonu 1,05 puan ile en yüksek artış istikametli etkileyen küme oldu. Besin ve alkolsüz içecekler kümesindeki artışta ekmek fiyatının yanı sıra şekere de yapılan artırımın tesiriyle işlenmiş besin kümesindeki artış belirleyici oldu. Kur ve üretici maliyetlerindeki artış nedeniyle işlenmiş besin kaynaklı yükselişin devam edeceği düşünülüyor.

YILLIK ENFLASYON (%)
EKİMKASIM
TÜFE19,921,3
TEMEL MALLAR1818,4
HİZMET1516,9
BESİN27,427,1
GÜÇ2532,1
Yİ-ÜFE46,354,6
ORTA MALI53,263,1
GÜÇ72,690,3

Kirada yıllık artış nispeten düşük kaldı

Mesken eşyası kümesinde kur artışının tesiriyle fiyatların yüzde 3,44 arttığı kasımda konut kümesinde ise yüzde 3,12 artış yaşandı. Kiradaki artışın ise yıllık bazda yüzde 11,68 ile enflasyondaki artışa kıyasla düşük kaldığı görüldü. Ekonomistler kira artışlarının enflasyona endeksli yapılması nedeniyle önümüzdeki periyotta kira kaynaklı olarak konut kümesinde artışın süreceğini söz ediyor.

Çekirdek enflasyonda 7 ayın en yükseği

Besin ve güç üzere denetim edilemeyen kalemleri içermeyen ve enflasyondaki ana eğilimi gösteren çekirdek enflasyon (C endeksi) kasımda bir evvelki aya nazaran yüzde 2,81 arttı ve yıllık bazda ekimdeki yüzde 16,82’den yüzde 17,62’ye yükseldi. Böylelikle çekirdek enflasyon son yedi ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşti.

Üretici fiyatları, kur ve güçle rekor kırdı

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) kasımda bir evvelki aya nazaran yüzde 9,99 arttı ve yıllık bazda ekimdeki yüzde 46,31’den yüzde 54,62’ye yükseldi. Yİ-ÜFE’deki yükselişte kurdaki artış ve güç fiyatlarındaki yükseliş belirleyici. Kasımda aylık bazda yüzde 13,33 yükselen güç fiyatları yıllık bazda ise yüzde 90,3 arttı. Ekim ayının akabinde kasımda da güç fiyatlarındaki süratli artışın devam etmesi ve endüstride kullanılan doğalgaza yüzde 20 daha artırım gelmiş olmasının üretim maliyetlerini artırdığına dikkat çeken ekonomistler, önümüzdeki periyot TÜFE üzerinde üst istikametli baskının artacağını aktardı.

Siyaset faizi – enflasyon makası 6,3 puan

Kasım enflasyonu ile birlikte; siyaset faizi ve manşet enflasyon ortasındaki makas da 6,3 puana çıkmış oldu. TCMB’nin dikkate aldığı çekirdek enflasyonla siyaset faizi ortasındaki fark ise 2,6 puan oldu. Fiyat artışlarının para siyasetinin tesir alanı dışındaki süreksiz ögelerden kaynaklandığını düşünen TCMB eylülden bu yana 400 baz puan indirimle siyaset faizini yüzde 15’e çekti. Aralıkta da faiz indiriminin devamı bekleniyor.

Artırım şampiyonu; patlıcan

Tüketici fiyatları bazında kasımda en fazla fiyat artışı yüzde 24,81 ile patlıcanda görüldü. Geçen ay, patlıcandaki fiyat artışını yüzde 21,71 ile sivri biber, yüzde 19,55 ile LPG (araba tüpü dolum) fiyatı izledi. Kasımda fiyatı en çok artış gösteren başka eserler ortasında yüzde 18,45 ile mücevher, yüzde 15,24 ile domates, yüzde 14,16 ile tüp gaz fiyatı yer aldı. Geçen ay en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 38,76 ile karnabaharda oldu. Bunu yüzde 21,42 ile ıspanak, yüzde 20,12 ile kıvırcık, yüzde 17,54 ile limon, yüzde 14,44 ile pırasa takip etti.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT
YAŞAM