Gözler Merkez Bankası’na çevrildi

Şebnem TURHAN Türk Lirası’nda bedel kaybı akıl almaz halde sürüyor. Soluksuz yükselen dolar/TL’de tarihi tepe 11’lere dayanırken, Euro/TL 12,40 …

18 Kasım 2021 20 views 0
reklam

Şebnem TURHAN

Türk Lirası’nda bedel kaybı akıl almaz halde sürüyor. Soluksuz yükselen dolar/TL’de tarihi tepe 11’lere dayanırken, Euro/TL 12,40 düzeylerini gördü. Faiz kararın az bir mühlet kala dolar 10,78 ve euro 12,22 düzeylerinde.

Ve gözler bir defa daha Merkez Bankası Para Siyaseti Kurulu’nun faiz kararına çevrildi. Para Siyaseti Kurulu’nun önünde üç senaryo olsa da yüklü beklenti faiz indiriminin devam edeceği tarafında. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘faiz mesajı’ bu beklentileri güçlendirdi. Erdoğan, partisinin küme toplantısında “Bu faiz belasını milletin sırtından atacağız. Milleti faize ezdiremeyiz. Bu misyonda olduğum sürece faizle uğraşımı sürdüreceğim. Bir arada yürüdüğümüz arkadaşlarımızdan faizi savunanlar, kusur bakmasınlar. Bu yolda ben, faizi savunanla bir arada olamam, olmam” diye konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın küme toplantısı çıkışında gazetecilerin faiz kararı sorusu üzerine ise “Merkez Bankası bağımsız değil mi hem bağımsızlığını konuşuyorsunuz bırakın da bağımsız olarak kararını versin” cevabını verdi.

Piyasa, hangi senaryoya ne reaksiyon verir?

‘Bağımsız Merkez Bankası’nın önünde 3 senaryo var. Yüzde 16 düzeyindeki siyaset faizini sabit bırakabilir yani bu toplantıyı pas geçebilir, faiz artırabilir ya da beklentilere paralel faiz indirebilir.

Marbaş Menkul Kıymetler Genel Müdür Yardımcısı Soner Kuru, kararın global manada hem doların pahasının hem de on yıllık faizlerin üst gittiği yerde gelmesinin kritik olduğunu kaydederek piyasa beklentisi 50-150 baz puan indirim tarafında olduğunu hatırlattı, fakat Merkez Bankası’nın da birçok vakit piyasa beklentisinin dışında olabildiğini de vurguladı.
Kuru, artırım ihtimalinin sıfıra yakın düzeyde olduğuna dikkat çekerek “Yapılan bağlantı kullanılan lisan faizde artırım olmayacağını gösteriyor. Lakin artırırsa ne olur dersek dolar/TL’de çok önemli aşağı yanlışsız hareket yaşanır. TL’de önemli güçlenme olur” diye konuştu.

Kabaca 100 baz puan indirimin fiyatların içinde üzere göründüğünü söyleyen Kuru, şöyle devam etti: “İndirimin düzeyi değerli, 150 baz puana kadar dolar/TL 10.50 lira direncinde tutunacağını düşünüyoruz. 200-250 baz puan olursa 10.50 direnci kırılır onun üzerinde fiyatlanırız. Ve çift haneli sayıların kalıcı olmasını bekleriz.”

Kuru, Merkez Bankası politik faizini sabit bırakırsa birinci reaksiyon olarak dolar/TL’de aşağı istikametli hareket olacağını fakat piyasanın bu kere metnin ayrıntılarına odaklanacağını lisana getirdi. Merkez Bankası’nın bağlantısının değişken olduğunu söyleyen Kuru, “Politika faizi sabit tutulur ve bağlantı lisanı birebir kalırsa dolar /TL yeniden çift haneye masraf. Son irtibat lisanı enflasyonun başıboş bırakıldığını göstermişti” diye konuştu.

“Pas geçerse 10’ların altına hakikat gevşeme olur”

Piyasa beklentisinin Merkez Bankası’nın davranışlarına ve telaffuzlarına nazaran şekillendiğini kaydeden Sparta&Co Kurucu Ortağı Ekonomist Taner Özarslan ise şu değerlendirmede bulundu, “Çünkü şu anda rasyonel beklentilere sahip olan hiçbir ekonomist Merkez Bankası’nın faiz indirimi yapması gerektiğini düşünmüyordur. Son iki üç günde dolar TL’ye karşı yüzde 5’e yakın kıymet kazandı. Bunların nedeni Merkez Bankası’nın faiz indirimi beklentisidir. Kurun yükselişi cari açık yerine cari fazla versek dahi durmuyor. Geçen ay cari fazla vermemize karşın kur yüzde 15’e yakın prim yaptı, çok alakası yok bununla dizginleyemeyeceğimiz ortadadır. Faiz indirimi olursa üst taraflı hareket devam edebilir indirimin şiddetine bağlı olarak. Pas geçerse 10’ların altına gerçek bir gevşeme olur. Aslında olması gereken faizlerin yükseltilmesi ve 1-3 puan bandında gerçek faiz verecek düzeye çıkarılması.

“Sabit tutarsa rahatlama rallisi görülebilir”

Memleketler arası Finans Enstitüsü’nün (IIF) Gelişmekte olan Avrupa Ülkeleri Araştırma Kısım Lideri Uğraş İdeal ise “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bugün yaptığı açıklamalar, yatırımcıların TCMB’nin beklenenden daha fazla faiz indirimine gidebileceği tarafındaki tasalarını artırdı ve lirada yeni kayıplara neden oldu. TCMB, siyaset faizini 100 baz puanlık beklentinin üzerinde düşürmekten kaçınırsa, bilhassa de siyaset faizinin yüzde 16’da sabit tutulması halinde olumlu bir sürpriz kelam konusu olursa TL muhtemelen bir rahatlama rallisi görecektir” yorumunda bulundu.

GERÇEK DAL NE İSTİYOR?

Kurdaki yüksek dalga uzunluğundan üretici ve ihracatıçı da rahatsız. Pekala iş dünyası temsilcileri Para Siyaseti Heyeti’nden ne istiyor?

İTO Lideri Şekib Avdagiç: İş dünyasının kurla ilgili öngörülebilirlik konusunda bir beklentisi var. Faiz, enflasyon ve kur üçlü sac ayağının önemli bir istikrar içinde götürülmesinin ehemmiyetinin altını çizmek istiyorum.

ATO Lideri Gürsel Baran: Kurun istikrara oturduğu, faizin istikrara kavuştuğu bir ortamı istiyoruz. Yüksek faiz de yüksek döviz kuru da yatırım, üretim ve ticaretin önünde mahzur teşkil ediyor. Merkez Bankası’nın düzgün ve en gerçek kararı alacağına inanıyoruz.

EBSO Lideri Seçkin Yorgancılar: TCMB’nin faizi düşürmemesi lazım. Birebir düzeyde kalmalı. Faizin düşmesiyle birlikte büyüme hakikat bir atılım fakat büyüme kadar enflasyonu indirmek de kıymetli. Bugünkü para siyasetinde, faizin düşmesi gerektiği şu an için gerçek değil.

BUSİAD Lideri Ergun Haydi Türkay: Bugünkü toplantı hayati bir nitelik taşır hale geldi. Dövizin yükselmesi, olağan durumu aştı. Dövizin artması artık ihracatımızı artırmayacaktır. PPK kararı umarım yeni problemlerin yaşanmasına yol açmaz.

MOSFED Lideri Ahmet Güleç: Kurda yaşanan öngörülemezlikle hammadde alımlarından sipariş teslimlerine kadar birçok noktada sorun yaşıyoruz. Bu da direkt üretimimize, iç ve dış satışlarımıza yansıyor. Faizde verilecek karar da üreticiden son tüketiciye kadar herkesi kapsamalı.

İTHİB Lideri Ahmet Öksüz: Dövizin aşikâr bir düzeyde olması gerekiyor ki ihracatta rekabet edelim. Şu anda her ne kadar faiz yüksek olsa da bu düzeyde devam etmesi ve faiz indirimi için de yanlışsız vaktin beklenmesi tarafında beklenti hakim.

TKSD Lideri Haluk Erceber: Finansal istikrarın korunması değerlidir. Türk Lirası’na olan itimat tekrar tesis edilmeli. Türkiye’nin risk primi CDS’i düşürmek ön planda olmalı ve uygulanmalı. Kurların makul düzeylerde olması her vakit ön planda.

İHKİB Lideri Mustafa Gültepe: Şu anda kurlar çok yüksek. Bu nedenle Merkez Bankası’ndan şu devirde ben ya sabit tutmasını ya da yükseltmesini bekliyorum. Biz öngörülebilir kur istiyoruz ve bekliyoruz. Faiz sabit kalsa piyasa bir ölçü sakinleşir.

MTSO Lideri Ayhan Kızıltan: Alınan faiz indirim kararlarının hiçbir olumlu sonucunu görmedik. Faizi takip eden bir enflasyon değil, enflasyonu takip eden bir faizle olağan bir iktisat sistemine tekrar geçilmeli.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT