Harcama yapmak için en doğru zaman

Barış ERKAYA Biz finansçılar çoklukla her şeye finans piyasaları üzerinden bakıyoruz. Borsaya, dövize, altına yahut kripto paraya yatırım için …

04 Aralık 2021 43 views 0
reklam

Barış ERKAYA

Biz finansçılar çoklukla her şeye finans piyasaları üzerinden bakıyoruz. Borsaya, dövize, altına yahut kripto paraya yatırım için yanlışsız vakit mı? Az çok parası olanın paranın pahasını koruyabilmek için bu sıralar en çok sorduğu soru. Haklı da bir soru. Zira TL birikimleri en azından yıllık yüzde 21’i aşmış enflasyona karşı ezdirmemek, cebe yansıyan enflasyonun açıklanandan biraz daha farklı olduğunu bildiğimize nazaran biraz da satın alma gücünü artırabilmek için tek deva parayı çalıştırmak. Şayet bir endüstrici değilseniz durup beklemek birikimin önemli bir kısmını kaybetmekle muadil.

Ancak öte yandan bir öbür muamma da harcamalar tarafı

Dolarla gelirimiz yoksa, eldeki TL’nin satın alabileceği şeyler giderek tükeniyor ya da azalıyor. Günlük zarurî harcamalar mevzu dışı ama yüklü harcamaları gerçekleştirmek için şu an hakikat vakit mı, yoksa beklemek mi gerekli sorusu başlarda dönüp duruyor. Örneğin bir araba ya da yeni bir konut almak için bir sene sonrayı beklemek makul mı?

Kur düşer mi?

Bunun için de evvel şu sorunun karşılığını vermek gerekiyor. Kur düşer mi?

Öncelikle bilgiler gösteriyor ki dolar, TL karşısında yükseliş trendine başladığı düzeyin altına hiç düşmemiş. Birkaç aylık düşüşlerin sonrasında hep düşüşe geçtiği düzeylerin üzerine gelmiş. İktisattaki aktörlerin, yani ister beyaz eşya satıcısı olsun, ister gayrimenkul üreticisi, isterse araba distribütörü, kurda yıllara varan istikrarlı düşüşler yahut yatay istikrarlı seyir görmeden bu maliyet düşüşlerini fiyatlarına yansıttığı da görülmemiş.

Hal bu türlü iken araba alacaklar için direkt dolara endeksli ve mevcut durumda neredeyse her üç ayda bir fiyatının artacağı kesin olan bir araç muhtaçlığını ertelemek, ileride daha yüksek bir fiyattan almayı kabul etmek manasına geliyor. Tekrar ana hammaddeleri olan çimento ve demir fiyatları dolar kurundaki yükselişler nedeniyle her geçen gün artan gayrimenkul üreticilerinin de fiyatlarını aşağıya çekmeyi bırakın daha da yükseltmesi kaçınılmaz görünüyor.

NEDEN ARTIK HARCAMALI?

Nasıl ki bir araba sahibi aracını satmaya karar verirken yerine daha yüksek bir modeli tahminen biraz daha üzerine para ekleyerek koyup koyamayacağı konusunda tereddütteyse, araba satıcısı da size bu fiyattan sattığı aracı daha düşük bir fiyattan yerine koyabileceğine inanmadıkça araba fiyatları artmaya devam edecek. Gayrimenkul üreticisi, birkaç yılda üreteceği konutların yeniden birkaç yılda satışından elde edeceği gelirle, yeni konut üretemeyeceğine inandıkça konutların satış fiyatına artırım yapmayı sürdürecek. Bu nedenle yükselen kur ve enflasyon devri, hiçbir harcamayı ertelememeyi gerektiren bir periyot. Elbette harcamayı erteleyip parayı finansal enstrümanlara yapılan yatırımlarla ‘gerçek’ enflasyonun ve kurun üzerinde artırma imkanı varsa, tüm bu yazılanları unutun.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT
YAŞAM