Hasadına başlanan Antepfıstığı rekoltesinde sert düşüş bekleniyor

İRFAN DONAT Gaziantep-Kilis ortasında yaklaşık 4 bin 500 dekarlık alanda ziraî üretim gerçekleştiren Antepfıstığı üreticisi Murat Salih …

25 Ağustos 2021 4 views 0
reklam

İRFAN DONAT

Gaziantep-Kilis ortasında yaklaşık 4 bin 500 dekarlık alanda ziraî üretim gerçekleştiren Antepfıstığı üreticisi Murat Salih, hasadına başlanan Antepfıstığı rekoltesinde bu yıl önemli bir kayıp beklendiğini söyledi.

Tarım-Analiz programına konuk olan Murat Salih, geçen yıl 270-296 bin ton ortasında söylem edilen Antepfıstığı rekoltesinin bu dönem hem kuraklık hem de periyodisite tesiriyle yaklaşık 90 bin ton civarında olmasının beklendiğini söz etti.

Murat Salih, “Bu sene kuraklık nedeniyle hasat her yılkinden iki üç hafta daha erken başladı. Bu dönem için rekolte beklentisi çok yeterli değil. Bunun birkaç nedeni var. Birincisi, Antepfıstığı periyodisite olan bir eserdir. Yani bir yıl iri bir eser verirse sonraki yıl ağaç dinlenmeye geçer ve randıman düşer. Bundan kaynaklı olarak bu sene yok yılıydı. Bu nedenle randımanın biraz düşük olmasını bekliyorduk lakin bu sene bunun üstüne bir de kuraklık kaynaklı ıstıraplar oldu. Mart ayının başından beri, Güneydoğu Anadolu bölgesinde çok az yağmur yağdı, şiddetli kuraklık oldu. Mart-Mayıs yağışları kıymetlidir bizim için. Bu nedenle hem hasatla elde edeceğimiz rekolte çok düştü hem de ağaç kurumaları oldu. Ağaç kayıplarımız var ki bu ağaçlar çok uzun yıllarda yetişen ağaçlar” dedi.

Devletin ve üreticinin rekolte varsayımlarının örtüştüğünü tabir eden Murat Salih, “Hem bizlerin değişik bölgelerdeki çiftçilerle görüşerek yürüttüğümüz bir varsayım var hem de devletin kurumlarının bir iddiası var. Bu yıl iddia 90 bin ton civarında olması tarafında. Geçen sene 270-296 bin ton ortası üretim sayıları vardı, tam olarak hangisi olduğunu bilmek sıkıntı. Lakin 270-296 bin ton ortasıydı geçen yılkı üretim. Bu yıl ise 90 bin ton… Münasebetiyle geçen yılkı üretimin üçte biri. Ama geçen yıl rekolte uzun yılların rekoruydu. Hasebiyle geçen yıl üretilen eserin bir kısmı hala depolarda. Ben Türkiye’de bu yıl Antepfıstığının pazara sunumunda bir meşakkat beklemiyorum zira depolarda hala geçen yıldan epey fazla ölçüde eser var” diye konuştu.

Depolardaki stok döneminin ölçüsünün net olarak bilinmediğini lakin 70-80 bin tonun üzerinde bir bölümün kelam konusu olabileceğini söyleyen Salih, “Bu yılki 90 bin ton üretimle birlikte Türkiye’nin gereksinimi karşılanır” dedi.

“MALİYETİMİZ %80 ARTTI; FİYAT %25 YÜKSELDİ”

Antepfıstığı üretim maliyetlerindeki sert yükselişlere de dikkat çeken Murat Salih, “Antepfıstığı fiyatları geçen yıldan bu yıla artış yaklaşık yüzde 20-25 arttı. Halbuki çiftçinin aslında maliyeti zirai ilaçta yüzde 60-70 in üzerinde arttı. Gübrede yüzde 100’ün üzerinde arttı hatta kimilerinde yüzde 130’a kadar artış var. Yani 2.3 katına çıktı gübre fiyatı. İlaçlar da 1.6 kat arttı. Hasebiyle bizim maliyetlerimizin ortalama artışı yüzde 80’in üzerinde. Bu durumda yüzde 20-25’lik bir fiyat artışı fıstık çiftçisini hiçbir biçimde daha güzele götürmedi” ddi.

Tablalarda satılan taze fıstığın geçen yıl üreticiden çıkış fiyatının yaklaşık 22-23 lira bandında olduğunu hatırlatan Salih, şu anda birebir eserin fiyatının 27 lira civarında olduğunu kaydetti.

Murat Salih’e nazaran, yaş fıstığın kilogram fiyatının en az 30-35 lira ortasında olması lazım.

Şu anda 47-48 lira bandında olan kuru kabuklu fıstık fiyatının ise 55 liranın üzerinde olması gerektiğini söz eden Salih, “Bir çiftçinin geçen yıla benzeri bir maliyet-kârlılık yapısını koruyabilmek için üretici fiyatlarının bu düzeylerde olması lazım. Hasebiyle şuan fiyatlar düşük. Bu durumda Antepfıstığı üreticisinin izleyebileceği yol şu olur. Bu yıl gereksinimi kadarını satar, geri kalanını depolar ve fiyatların biraz yükselmesini bekler” dedi.

Murat Salih, gelecek döneme dair de kıymetli bir ihtarda bulundu: “Bu yılki kuraklık gelecek yılki var yılını çok etkiledi. Nedeni şu, ağaçlar gelecek yılın eserinin meyve gözlerini bu sene oluşturur Antep fıstığında. Birtakım ağaçlarda böyledir. Bir yıl öncesinden meyve gözü oluşur, siz ağaca baktığınızda gelecek sene eser var mı yok mu, ne kadar var anlarsınız. Bu sene kuraklık nedeniyle ağaçlar meyve gözü oluşturmakta zahmet çekti. Birçok bölgede çiftçilerden göz oluşmadı şikayeti geliyor. Bu ne demek? Gelecek sene aslında var yılı olup âlâ bir randıman almamız gerekirken, gelecek yılın randımanının çok düzgün olmayacağının habercisi aslında. Zira ağaçlar kuraklıktan çok etkilendi. Gelecek yılın meyve gözlerinin bir kısmı kuraklık nedeniyle döküldü. Bu döküm, zati her sene bir ölçü olur fakat bu yıl kuraklık nedeniyle çok daha yüksek bir oranda oldu. Münasebetiyle fıstık üreticisi gelecek yıl ağaçlarında çok fazla bir fıstık olmadığını görüyor. Gelecek yıl bu yıldan daha düzgün olur ancak geçen yıl kadar muhakkak olmaz.”

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT