OSTİM Başkanı Orhan Aydın: OSB’de vali kaynaklı sorun yok

Maruf BUZCUGİL – Hüseyin GÖKÇE OSTİM OSB Lideri Orhan Aydın, OSB’lerle ilgili kamuoyuna duyurulan kanun taslağında, üzerinde ittifak edilen …

11 Kasım 2021 21 views 0
reklam

Maruf BUZCUGİL – Hüseyin GÖKÇE

OSTİM OSB Lideri Orhan Aydın, OSB’lerle ilgili kamuoyuna duyurulan kanun taslağında, üzerinde ittifak edilen düzenlemeler yanı sıra, itiraz ettikleri mevzuların da bulunduğunu söyledi. OSB’lerin, valilerin idarede olmaması kaynaklı bir sorun yaşamadığına dikkat çeken Aydın, brüt gelirden yüzde 1 hisse alınması uygulamasının da yanlış olduğunu bildirdi. Kur kaynaklı maliyet artışları sebebiyle sanayicilerin önünü göremediğinin altını çizen Orhan Aydın, döviz cinsi teklifin kabul edilmediği ihalelere firmaların teklif vermekte zorlandığını aktardı.

Ankara Sohbetleri’ne konuk olan Orhan Aydın, DÜNYA Ankara Temsilcisi Maruf Buzcugil ve Ankara Haber Müdürü Hüseyin Gökçe’nin sorularını yanıtlandırdı.

-İlk sefer DÜNYA’nın gündeme taşıdığı OSB’lerle ilgili taslak kamuoyunda çok tartışıldı. Sizin bu mevzudaki görüşleriniz nelerdir? Bilhassa idarede valilerin yer almasına ait kararı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Taslağı inceledik, bununla ilgili sayın Bakan ve Bakan Yardımcımızın katıldığı toplantılara biz de katıldık. Artık bu düzenleme ile OSB’lerin idaresinde ve çalışma temellerinde değişiklik isteniyor. Sahiden düzeltilmesi gereken, herkesin ittifak ettiği birtakım yeterlilikler var. Fakat daima birlikte itiraz ettiğimiz hususlar da var. OSB topluluğu yeni çalışmada bunların düzeltilmesini bekliyor.

Valilerimizin idarelerde olmasını öngören kısmını ele alırsak. Bizim şu an valilerin idarede olmaması kaynaklı bir sorun yaşamıyoruz. Sistemin olağan işleyişinde, valilerimiz OSB’ler için gerekli bürokratik pürüzlerin aşılması, istimlak üzere bahislerde dayanak oluyorlar. Fakat sayın valilerimizin idarede olmasının, sistemin işleyişine çok şey katacağını düşünmüyorum. Üstelik, valiler için de gereksiz bir iş yükü oluşacaktır.

Liderlerin seçime girme sayısına yönelik sınırlama getiren kararları de çok yanlışsız bulmuyorum. İdareler, hizmet sunuyor, yarışa giriyorlar, hizmetten şad değillerse seçimle değişiyorlar zati. Üstelik aslında Bakanın istediği vakit misyondan alma yetkisi de var.

1975 yılında Sanayi Bakanlığı’nda mühendis olarak çalışmaya başlamıştım, artık de OSTİM’de ülke iktisadına katkıda bulunacak bir model oluşturduğumuzu düşünüyorum.

“İstedikleri parayı ödemek için kredi mi çekeceğiz?”

-Gelirden hisse alınmasını öngören bir karar de var galiba?

Evet, brüt gelirlerden yüzde 1’lik hisse alınması öngörülüyor. Gelirden hisse alma kavramı zati yazılış prestijiyle, teknik olarak yanlış. Ben elektrik parası, doğalgaz parası topluyorum, aslında kâr elde etmiyorum, yani buradan bir gelir fazlam yok. Şayet bu motamot çıkar ve “gelirden hisse alınacak” dersen, bu parayı nereden ödeyeceğiz? İstenen hissesi bankadan kredi alıp mı ödeyeceğiz? Bu teknik olarak mümkün değil. Burada olsa olsa gelir masraf fazlalığından bir hisse olabilir. Örneğin elektrik faturalarında EPDK esasen bizi sınırlıyor ve tahsil ettiğimiz paranın üzerine bir kuruş ekleyemiyoruz. Zati tahsilatın yüzde 90-95’i elektrik ve doğalgaz. Yani topladığımız paraları direkt kurumlara dağıtıyoruz.

Bir de OSB’lerin yapıları da birbirinden farklı. Örneğin biz OSTİM olarak KOBİ yüklü bir yapıyız, bünyemizde ticarethaneler de var. Biz sonradan dönüşmüş bir OSB’yiz. Yani tüm OSB’ler birebir kalıba sokulamaz.

“En çok muhtaçlık duyulan şey istikrar”

-Son periyotlarda faiz ve kurda yaşanan hareketlilik, KOBİ’lerin tartıda olduğu OSTİM’i nasıl etkiliyor?

Şu anda büyüklüğüne ve iş hacmine bakılmaksızın, iş insanlarının en çok muhtaçlık duyduğu şey istikrar. Yani gelecek kurgusu yapabilecek ortama gereksinim var. Geliri dövizle olmayanın dövizle borçlanması yasak. Yatırım için alacağın makine dövizle satılıyor. Hem kurun yüksek olması hem faizdeki indirim birinci etapta iktisada, ihracata düzgün geliyor üzere dursa da beşerler burada sürdürülebilirlik görmek istiyor, yani mevcut durumun sürdürülebilirliği konusunda önemli kuşkular var. Temel kahır geleceği görememek. Kestirim yapmak, geleceği okumak, planlamak giderek zorlaşıyor. Fakat, Çin kaynaklı gelişmeleri de göz önünde bulundurarak, pandemi sonrası periyot için Türkiye’nin şu anda bir avantaj yakaladığını söylemek mümkün. Çin’den kopan taleplerin buraya gelmesi, bizim için nimete dönüşmüş vaziyette. Beşerler üretimlerini artırıyorlar. Aslında OSTİM’de elektrik tüketimindeki artıştan da bunu görebiliyoruz. Bunu fırsata çevirerek, ülkenin lehine olacak bir noktaya dönüştürmemiz gerekiyor. Bu noktada akaryakıt artırımına bağlı olarak lojistik maliyetlerini yönetmek çok zorlaşıyor. Hammadde fiyatları çok değiştiği için, fiyat vermekte de zorlanıyoruz. Kâr mı ediyorsun, ziyan mı ediyorsun aşikâr değil.

“Büyük firmalar kur farkını tedarikçilere yıkmaya çalışıyor”

Büyük sanayi firmaları bizim tedarikçilere ödeme yaparken mukavele kurallarına uymuyor, uymak istemiyor. Döviz cinsinden yapılan kontratlarda, kurun geldiği seviyeyi kabul etmeyip, eski kurun geçerli olmasını isteyen büyük firmalar var, tedarikçilere karşı. Ünite fiyat, adet ve teslim tarihi belirleyerek mutabakat yapıyorsunuz, buna nazaran yatırım da yapıyorsunuz, lakin firma ödeme günü geldiğinde düşük kurdan ödeme yapmayı dayatıyor. Yani patron büyük firmalar kur riskini bize yüklemeye başladılar. Kamu tarafına baktığınızda da firmalarımız ihaleye girip teklif vermeye çekiniyorlar. Döviz cinsinden teklifler de kabul edilmiyor. Kur riskini bertaraf edecek bir düzeneğe muhtaçlık var.

Türk sanayicisine hakikaten madalya vermek lazım. Bu kadar belirsizliğin içinde yol bulup yaşayabiliyor. Krizlere, sıkıntılara bağışıklık sisteminin gelişmiş olması da değerli. Hacıyatmaz üzere ayakta kalmayı beceriyor sanayicimiz. Daha evvel de tabir ettiğimiz üzere ne çeşit zorlukla karşılaşacağımızı bilmiyoruz, karşımıza hangi sorun çıkacak bilmiyoruz. Örneğin geçen yıl 56 kuruş civarında olan elektrik, bu ay 90 kuruşa çıktı, önümüzdeki ay 1 lira 14 kuruş olacak.

Kur artışının ihracata yönelik olumlu katkısı olacağına ait söyleme de katılmıyorum. Zira ithal girdiye bağımlı ihracatçıların eş vakitli olarak maliyetleri de artıyor.

-OSTİM’in kümelenme konusunda Türkiye’ye örnek olacak nitelikte çalışmalar yürüttüğünü yakından takip ediyoruz. Bu sisteme nasıl başladınız?

Öncelikle teoride kalan, birçok kişinin üzerinde konuştuğu üniversite-sanayi işbirliği üzere bahisleri icraata döktük. Gelişmiş ülkelerin, rekabet gücünü artırmak için neler yaptığını inceledik. Karşımıza çıkan kümelenme konusu üzerinde durduk, inceleme sonucu öğrendiklerimiz üzerine de kümelenme modelimizi kurguladık. Modelimizde, firmaların ferdî olarak birbirini yok edici rekabeti yerine işbirliği, güç birliği yapak muvaffakiyete ulaşmasını sağlıyoruz.

-Raylı sistemler buna hoş bir örnek değil mi?

Evet, raylı sistemler kümesindeki firmalarımız, ülkemizdeki birçok ihaleyi kazanmaya başladı. Belediyelerin ihalelerinin de birçoklarını yerli firmalarımız alıyor. Bu hususta önemli rekabet yapabilecek hale geldiler. Üretimi buna nazaran planlar hale geldiler. Yanı sıra yurt dışında da değerli işler alan firmalarımız var.

“Üniversitenin teknik kısımları yüzde 100 dolu”

-Diğer OSB’lerde meslek lisesi görmeye alışığız lakin OSTİM, bunu biraz daha ileriye taşıyarak üniversiteye dönüştürdü. OSTİM Teknik Üniversitesi ile kuruluş öncesi amaçlarınıza ulaşabildiniz mi?

Evvel şunu aktarmalıyım. Bunun dışında firmaların nitelikli eleman muhtaçlığı her vakit konuşulan bir şey, bununla ilgili olarak bölgemizde çıraklık eğitim merkezi, meslek lisesi, meslek yüksekokulu esasen vardı. Buna ilaveten firmaların teknolojik değişimi, dönüşümü ve gelişimi için Teknoloji Geliştirme Bölgesi oluşturduk. OSTİM Teknopark’ta 120 civarında Ar-Ge teknoloji firması var. ODTÜ ile bir arada yürüttüğümüz ODTÜ-OSTİM yerleşkesinde ise 60’a yakın firma var. Yani toplamda, 180’in üzerinde bu alanda çalışma yapan firmaya imkan sağlıyoruz. Bunun dışında da üniversite/sanayi ve teknolojinin bir ortada bulunduğu ekosistemi oluşturmak için de çalışıyoruz. Esasen Ankara’daki üniversitelerin külliyen diyalogumuz var.

OSTİM Teknik Üniversitesi konusuna gelince, ne kadar uğraşırsak uğraşalım üniversite-sanayi işbirliği alanında istediklerimiz çok olmadı. Hocalarımızın gereğince endüstriye hakim olamadığını gördük. Onlar için muhakkak büyük firmalar var, onlarla işbirliği yapıyorlar ve bunun dışındakilerle ilgilenmiyorlar. Ülkemiz endüstrinin yüzde 98’ini oluşturan KOBİ’lere çok yararları olmadı. Firmalar üniversitenin yararı olmadığından şikayetçi, üniversiteler ise “ihtiyacı varsa firma beni bulsun” diye bekliyor. Biz bilginin üretime dönüştüğü, öğrencilerin üreterek öğrendiği bir eğitim kurumu oluşturmayı amaçladık. OSTİM Teknik Üniversitesi’nde; öğrenciler de hocalar da endüstriyi teneffüs ediyor.

-Peki beklediğiniz sonuca ulaşabildiniz mi?

Yaptığımız işin doğruluğunu da kısa müddette gördük. Eğitim modelimize çok güveniyoruz. Endüstride üretimin içinde olunması nedeniyle de teknik bölümlerimizin tamamında yüzde 100 doluluğa ulaştık. Şu anda 1200’ü yabancı 3 bin 200 öğrencimiz var.

OSB, üniversite, teknopark, firmalar, üretim ekosistemini ayağa kaldırıp, öteki sanayi bölgelerine de örnek olan bir yapı ortaya çıkarmak istiyoruz. Bizim hocalarımız projeci taraflarıyla ön plana çıkıyor.

“Kapitalizm, yalnızca; para, çıkar ve kâra odaklandı”

-Bir sanayi tertibinin yöneticisi olarak, global iklim değişikliği ve bu alanda yapılan çalışmalar hakkında ne düşünüyorsunuz?

İnsanlık dünyayı yaşanabilir olmaktan halden çıkardı. Zati pandeminin de bozulan etraf, hava, su ve en değerlisi insan yüzünden olduğunu düşünüyorum. COVID 19 biter, yarın COVID-20 gelir. Kapitalizm yalnızca para, çıkar ve kâra odakladı. Daha yaşanabilir, daha paylaşımcı, daha insan, etraf odaklı bir dünya kurmazsak başımıza çok bela gelir. OSTİM olarak etrafa azami itina gösteriyoruz. Bünyemizde Yenilenebilir güç ve Etraf Teknolojileri kümesi oluşturduk.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT