Net Haber Türk

Türkiye’deki toparlanma dikkat çekici, ancak kırılganlık sürüyor

Elif KARACA IMF Türkiye Masası Şefi Donal McGettigan ve Ankara’da yerleşik Daimi Temsilcisi Ben Kelmanson Türkiye’nin ekonomik aktivitede …

21 Haziran 2021 - 15:02 'de eklendi.
Türkiye’deki toparlanma dikkat çekici, ancak kırılganlık sürüyor

Elif KARACA

IMF Türkiye Masası Şefi Donal McGettigan ve Ankara’da yerleşik Daimi Temsilcisi Ben Kelmanson Türkiye’nin ekonomik aktivitede pandemi kaynaklı birinci çöküşten toparlanmasının dikkat alımlı olduğunu söyledi.

DÜNYA’nın sorularını ortak bir söyleşide yanıtlayan McGettigan ve Kelmanson, Türkiye’nin 2020’de müspet büyüme kaydeden birkaç ülke ortasında yer aldığını, lakin büyümeyi destekleyen birebir siyasetlerin evvelce var olan kırılganlıkları da şiddetlendirdiğini belirttiler.

Pandemi sonrası güçlü toparlanma için sağlanması gerekenlere de değinen IMF yetkililerine nazaran, sıkı nakdî duruş, pandemi ile ilgili muhtaçlıklar için gayeli ve süreksiz mali dayanak, kamu bankası kredilerinin denetim altına alınması, bankaların FX yükümlülüklerinin yakından izlenmesi, işgücü piyasasında ve finans dışı kurumsal alanda uzun vadeli hasarı en aza indirme maksatlı ıslahatlar kıymetli.

Global iktisat geçen yıl koronavirüsün tesiriyle %3,3 küçülmüştü. Global iktisada ait bu yılki beklentileri de dikkate alarak, pandemi sonrasında güçlü bir toparlanmanın sağlanması için sizce neler yapılmalı?

Global iktisadın bu yıl %6 büyüyeceği varsayım edilirken, toparlanmanın ülkeler ve bölümler ortasında eşitsiz olması bekleniyor. Bu da aşılamanın suratındaki bariz farklılıkları, ekonomik siyaset dayanağının kapsamını ve turizme ait beklentiler üzere yapısal faktörleri yansıtıyor. Görünüm, sadece pandeminin gidişatı nedeniyle değil, birebir vakitte siyaset dayanağının aktifliği ve finansal şartların evrimi nedeniyle de belirsizliğini koruyor. IMF Başkanı’nın da yakın vakitte söylediği üzere, her şeyden evvel dünyayı aşılamak çözülebilir bir sorun ve hepimize ziyan verecek iki taraflı bir ekonomik toparlanmayı önlemek için bir mecburilik.

Türkiye için fırsatlar ve riskler nelerdir?

Türkiye’nin ekonomik aktivitede pandemi kaynaklı birinci çöküşten toparlanması dikkat cazip, 2020’de müspet büyüme kaydeden birkaç ülke ortasında yer aldı. Aktivitedeki keskin yükseliş 2021 büyümesi için de %5,8 üzere güçlü bir varsayımı beraberinde getirdi. Lakin büyümeyi destekleyen birebir siyasetler, evvelce var olan kırılganlıkları da şiddetlendirdi. Yüksek dış finansman muhtaçlıkları, büyük ölçüde mahallî döviz mevduatı ve düşük rezerv tamponları ile yurtiçinde ve yurtdışında şoklara ve itimatla ilgili değişikliklere karşı kırılganlıklar devam ediyor.

Kırılganlıklar artsa da Türkiye’nin zorlukları aşılmaz değil. Pandemi sonrası güçlü toparlanma için; para siyasetinde sıkı duruş, pandemiyle ilgili muhtaçlıklar için maksatlı ve süreksiz mali dayanak, kamu bankası kredilerinin denetim altına alınması, bankaların FX yükümlülüklerinin yakından izlenmesi, işgücü piyasasında ve finans dışı kurumsal alanda uzun periyodik hasarı en aza indirme emelli ıslahatlar gerekiyor. Bunlar daha kalıcı ve kapsayıcı bir toparlanmanın temelini oluşturacak ve vakit içinde, itimat ve döviz rezervlerinde artışı da beraberinde getirecektir.

Büyük merkez bankalarının izleyecekleri mümkün stratejiler ve buna bağlı görülebilecek piyasa hareketleri dikkate alındığında Türkiye’nin; TL’nin durumu, para ve sermaye piyasaları bakımından nasıl bir performans göstermesini bekliyorsunuz?

Pandemiye ait belirsizlikler, gelişmiş ekonomilerde yükselen enflasyon ve faiz oranlarına dair gelişmeler nedeniyle global belirsizlikler yüksek. Üstte özetlenen siyasetler izlenirse, büyüme ve enflasyon beklentileri daha olumlu olmakla kalmayacak, tıpkı vakitte aşağı istikametli global risklerin TL ve para/sermaye piyasaları üzerindeki tesirleri de muhtemelen daha sonlu olacaktır.

Nisanda yayınlanan Dünya Ekonomik Görünümü raporunuzdaki Türkiye’ye ait varsayımların Mart başında oluşturulduğu notu yer aldı. Mart ayı ortalarında TCMB idaresindeki değişiklikten sonra döviz kurlarında kıymetli bir sıçrama yaşandı. Son gelişmeler üzerine iddialarınızda değişiklik yapma gereksinimi hissediyor musunuz?

Sizin de belirttiğiniz üzere, Nisan’da yayınlanan raporda yer alan iddialar temelinde Mart başında son formunu aldı. Artık, büyümenin bu yıl %5,8’e ulaşmasını ve 2022’den itibaren %3,3’lük trende dönmesini bekliyoruz. Nisan’daki raporda yer alan kestirime nazaran büyümedeki küçük aşağı taraflı revizyon, hem yurt içinde hem de değerli ticaret ortaklarında daha sakin bir toparlanmanın yanı sıra artan risk primini yansıtıyor.

Enflasyonun; döviz kuru geçişkenliği, yüksek emtia fiyatları ve en son minimum fiyat artırımı nedeniyle 2021 sonunda %16,5’e yakın düzeyde kalmasını bekliyoruz. Bu tesirler azaldıkça, enflasyon kademeli olarak düşecek ve 2023’ten itibaren %12,5 düzeyine yerleşecektir. Cari açığın, turizmdeki yavaş toparlanmaya karşın, ihracatın artmasıyla, bu yıl GSYİH’nın %2,7’sine daralmasını kestirim ediyoruz. Rezerv tamponlarının, altın ve petrol ithalatı, turizm gelirleri ve dış finansman görünümüne ait değerli belirsizliklerle birlikte daha da azalması bekleniyor. Kamu borcunun artmaya devam etmesi, lakin birden fazla emsal ülke ile karşılaştırıldığında düşük kalması bekleniyor.

SON DAKİKA
İLGİLİ HABERLER