“Türkiye’nin 2022 yılı bütçesi, 15 milyon nüfusu olan Yunanistan bütçesine eşit”

Maruf BUZCUGİL / Canan SAKARYA CHP Ankara Milletvekili Genel Lider Yardımcısı Kuşoğlu, Ankara Temsilcimiz Maruf Buzcugil ve Parlamento …

07 Aralık 2021 56 views 0
reklam

Maruf BUZCUGİL / Canan SAKARYA

CHP Ankara Milletvekili Genel Lider Yardımcısı Kuşoğlu, Ankara Temsilcimiz Maruf Buzcugil ve Parlamento Muhabirimiz Canan Sakarya’nın sorularını yanıtladı.

2022 Yılı bütçesini temel büyüklükler itibariyle kıymetlendirir misiniz?

2022 Yılı bütçesi Genel Kurul’dan geçip yürürlüğe girmeden, anlamsızlaşmış oldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın bütçeyi sunduğu anda enfl asyon, kur üzere makro gayeleri eksikti, gerçekçi değildi. Plan Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeler bittiğinde bu yanlışlık çok daha bariz halde ortaya çıktı. 36 gün içerisindeki gelişmeler bütçenin havada kalmasına neden oldu. Bütçenin üç-dört ana kalemi var; işçi sarfiyatları toplumsal güvenlikle birlikte 500 milyar lira, mal alımları ve cari harcamalar 800 milyar liraya yaklaşıyor bunlar kamunun yıl içi harcamaları, 280 milyara yakın açık var, bir de faiz sarfiyatları var. Bu kalemlerden oluşan 1,7 trilyon lira ile Cumhuriyet tarihinin en büyük bütçesi fakat döviz cinsinden baktığınızda bütçenin çok küçük kaldığını görüyoruz. Şu anki kurla 150 milyar doların altına düşmüş vaziyette. 14-15 milyonluk Yunanistan bütçesine eşit çok düşük bir bütçe. Türkiye’nin muhtaçlıklarını karşılamaktan, Türkiye iktisadını yönlendirmekten çok uzak bir bütçe.

Türkiye yaşanan ekonomik krizden nasıl çıkacak?

Yeni bir iktisat ve büyüme modeline muhtaçlık var. Türkiye iktisadının yine yapılandırılması gerekiyor, yapısal ıslahatları yapmadan yeni iktisat modeline geçmeden hiçbir formda iktisat düzelmez. Seçim öncesi süreçte bu yapılan palyatif önlemlerle Türkiye iktisadının düze çıkması, daha yeterli olması mümkün değil. Onun için bir an evvel seçime gidilmesi gerekiyor. Seçime gidilsin ki yapısal ıslahatların yapılabileceği, iktisatta gerekli önlemlerin alınabileceği bir ortam oluşsun. Erken seçime gidilmesinin tek münasebeti bence bu olmalıdır. Zira seçime kadar aspirin önlemlerle, palyatif önlemlerle işi öteleyeceğiz, meseleleri halının altına süpüreceğiz ve gereken tedbirleri almayacağız. Onun için bir an evvel seçime gidilmeli.

Cumhur İttifakı erken seçim olmayacağını kararlı bir biçimde lisana getiriyor, iktisattaki durumu da dikkate aldığımızda bir baskın seçim bekliyor musunuz?

Bekliyorum, iktisatta çok büyük bir yanlış yapıldı. Cumhurbaşkanı kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamada “Ekonomik Kurtuluş Savaşı” ilan etti. Akşam saatlerinde bu açıklamayı yapmıştı, sonraki gün iktisat buna yüzde 15 oranında TL’nin bedel kaybetmesi ile karşılık verdi. Çok acıdır ekonomik kurtuluş savaşı ilan eden bir Cumhurbaşkanı ve sonraki gün TL’nin yüzde 15 kıymet kaybı. Demek ki inandıramıyor, kendi medyasında da bu savaşı destekleyen yazılar çıkmadı, kendi tarafından hiçbir siyasetçi bunu destekleyen demeçler vermedi, çok enteresan bir durum. Cumhurbaşkanının iktisatta kurtuluş savaşı ilanında bulunması çok değerliydi. Lakin, formülü kimseyi ikna etmedi. Sonra iktisattaki durum, Ulusal Güvenlik Konseyi bildirisine de yansıdı. İktisatta nitekim bir dert kelam konusu ve Türkiye’nin ulusal güvenliğini etkileyecek kadar kıymetli. İnanılmaz günlerden geçiyoruz kurtuluş savaşı ilan ediliyor, MGK bildirisine giriyor, iktisat ulusal güvenlik sorunu haline geliyor ki doğrudur, lakin bunun gereği yapılmıyor. Biz bütün bunlara dikkat çekmek için Mersin’de bir mitingi yapıyoruz, vatandaşın durumuna, Türkiye’nin iktisat ile tehdit edilmesi kelam konusu, buna dikkat çekmek istiyoruz. Ben tüm bunları bir manada Türkiye’nin metaverse dünyaya hazırlanması üzere görüyorum. Erdoğan,
Türkiye’yi metaverse dünyaya hazırlıyor.

Bu kavramı nasıl kullandığınızı biraz açabilir misiniz?

Metaverse, dünyada yeni bir teknoloji. Toplumsal mecraların geliştirmeye çalıştığı bir teknoloji, giriyorsunuz sizin bütün özellikleriniz var. O dünyada iş toplantıları da yapabileceğiniz, yaşayabileceğiniz bir yer. Fiziki olarak orada olmasanız bile hologram olarak oradasınız, kokuyu, manzarayı, ortamı kimle görüşmek istiyorsanız onu olduğu üzere veriyorlar. Bütün hislerinize hitap ediyor ve orada keyifli oluyorsunuz. Bu sanal bir memnunluk gerçek değil, algı idaresi ile bir dünya oluşturuluyor, beşerler oraya sevk edilecek. Gerçek dünyada keyifli olmayacak beşerler, çoğunlukla o sanal dünyada memnun olacaklar ya da memnun olacaklarını sanacaklar. Kasvete girdikleri anda o dünyada olacaklar, onun dışında robot üzere yaşayacaklar insanlıkları bitecek. Erdoğan, Türkiye’yi ve Türk milletini metaverse dünyaya hazırlıyor. Türkiye’nin bu yeni sanal dünyaya kurban edilmemesi için birtakım adımlar atılması lazım, en başta da borçlandırılmaması lazım. Hane halkının, kamunun, özel şirketlerinin bu kadar borçlandırılmaması gerekiyordu. Türkiye, şu anda çok rahatlıkla bu sanal dünyaya adapte edilebilecek durumda, hem ekonomik hem de ruhsal olarak maalesef.

Yapısal reformlardan kelam ettiniz, içinde bulunduğumuz ekonomik durum bir istikrar programı ile toplumsal bir konsensüsle üstesinden gelinebilecek bir durum mu? Mesela bir IMF kaynağına muhtaçlık duyulabilir mi?

Islahatları yaptıktan sonra yeni bir kaynağa gereksinimi var. Yoksa programın başarılı olması mümkün değil. Bu kaynağın ne kadar olması gerektiğini bilmiyorum. Zira kamunun sayıları şeffaf değil, bankalarla ilgili ne kadar problem olduğunu bilmiyoruz ancak ıslahatları yaptıktan sonraki kaynak muhtaçlığının 50-100 milyar dolar ortasında bir sayı olduğunu iddia ediyorum. Münasebetiyle bunu IMF’den mi temin eder, ki etmesini istemem, inşallah IMF’e kalmadan çözeriz.

Muhalefet partilerinin iktisat başlığında yaptığı toplantılar nasıl ilerliyor?

İktisatta yapılması ya da yapılmaması gerekenler bazında bir prensipler bütünlüğünü oluşturup ilan etmeyi düşünüyoruz. Alışılmış ki her yiğidin yoğurt yiyişi farklıdır lakin en azından prensipler bazında tüm partiler için ortak belirlenmesi gereken işler var. Merkez Bankası bağımsızlığı, düzenleyici ve denetleyici kurumların bağımsız olması, maliye siyasetleri ile ilgili bütçe açığının muhakkak bir oranın üzerinde olmaması, yatırım teşvikleri, bunlar ve gibisi bahisler düzenlenebilir.

“Kamu yine üretimde olmalı”

Kamunun yine üretimde olması gerekiyor, bu kaide dünya tarafından artık kabul ediliyor. Kesinlikle devletin üretici olarak ya da üreticilerle birlikte olması lazım. Burada yalnızca anonim şirket kurarak, yatırım yapması daha evvelki KİT yatırımlarına misal yatırımları yapmasını kastetmiyorum, özel bölümle yatırım yapmaktan kastım, kurulan şirketlerin devlet tarafından yönlendirilmesi, riskin devlette olması. Farklı türel yapılarla özel dalın kamunun birlikte yatırım yapması sağlanabilir, sağlanmak zorundadır, kamu artık yatırımcı olarak Türkiye iktisadında olmak zorundadır, özellikte tarım, eğitim ve sıhhatte bu kaidedir. Yüksek teknolojik eserler için kesinlikle kaidedir. Dünyada çok kıymetli bir uğraş var, bilhassa ABD ve Çin ortasında teknolojiyi belirleme gayreti var. Türkiye üzere ülkelerin altyapı, Ar-Ge yatırımları, ileri teknoloji yatırımları çok risklidir, özel dal için büsbütün risklidir. Bu alanda yatırım yapamazlar. 1990’lı yıllarda Raks kaset şirketi borsada tavan yapmıştı. Sonraki yıl ifl as etti zira yeni teknoloji yani CD’ler çıktığında kaset işi bitmişti. Bu örnekte olduğu üzere bu cins teknolojik yatırımlarda devletin öncülük yapması lazım.

S-400’ün Türkiye’ye 15 milyar dolarlık bir maliyeti var

Türkiye bu devirde petro-kimyada boşluk bıraktı, yatırım yapmadı. Bu alanda fakat devlet yatırım yapabilirdi, şu anda petro-kimya nedeniyle ortalama 20 milyar dolar cari açık veriyoruz. Bizim Petkim’i satmaya değil iki tane daha Petkim yapmaya muhtaçlığımız vardı. Yanlış siyasetler nedeniyle S-400’ü tercih ettik, kabadayılık yaptık bağımsız bir ülke olduğumuz bildirisi verdik güya, sonra da gidip 1,4 milyar dolar para ödediğimiz F-35’lerden olduk. F-35 üretim sürecine katılan bir Türkiye vardı. Ulusal Savunma Bakanı’nın bütçe görüşmelerindeki sözüyle Türkiye F-35 üretim sürecinden 11 milyar dolar ihracat geliri elde edecekti. 11 milyar dolardan olduk, 2,5 milyar dolarda S-400’e verdik, artık kullanamıyoruz kullandırtmıyorlar. S-400’ün Türkiye’ye 15 milyar dolarlık bir maliyeti var. Prestij maliyeti çok daha yüksek. Tüm bunlar çok kıymetli bahisler ve devlet aklıyla ele alınması gereken bahisler. Şu anda Türkiye’nin rahatlıkla iki misli ulusal gelire sahip olması gerekirken maalesef 700-800 milyar dolarlık bir iktisat olmuştur. Likiditenin çok bol olduğu devirde aldığımız borçları cam binalara değil de fabrikalara yatırsaydık hem istihdam problemini çözecektik hem de üretimde çok çok önde olan bir Türkiye oluşturacaktık.

‘Anadolu boşalıyor, Türkiye 20 yerde toplanıyor’

Türkiye’ni şu anda odaklanması gereken bahis üretim olarak görünüyor. Nasıl bir üretim modeli izlenmeli?

Türkiye mültecilerle birlikte 90 milyonluk bir ülke oldu. 230 milyar dolara yakın bir ihracat gayesi var, 700-800 milyar dolarlık bir iktisat 250 milyar dolarlık ihracat yapabilir mi, her şeyinizi ihraç mı edeceksiniz. Türkiye üretmek zorundadır. 90 milyonluk Türkiye’nin iktisadının çok daha büyük olması gerekir. Türkiye, bu iktidar devrinde savaş uçağı almadı, tank çok az aldı. Türkiye’nin savunması güçsüz bırakıldı, bu bahiste tenkitlerim var lakin bu hükümet tek bir kamu fabrikası da yapmadı. Türkiye’yi ekonomik istikametten de güçsüz bıraktı. Türkiye üzere bir ülkede üretimi endüstriyi bilhassa high-tech teknolojiyi özel bölüme bırakamazsınız. Bu iktidar bütün üretim tesislerinin açılmasını güya alt yapıyı hazırlayarak teşvikler vererek özel kesime bıraktı, halbuki özel kesim karlı garantili gördüğü alanlarda üretim yapar ve lakin garanti gördüğü yerlere yatırım yapar. Bölgesel olarak baktığımızda Anadolu boşalıyor. Türkiye aşağı üst 20 yerde toplanıyor. Türkiye köylerin kasabaların boşalmasını istiyor mu, bilerek mi bunu yapıyoruz süratli bir halde boşaltıyoruz. Ben bu türlü bir siyaset olduğunu düşünmüyorum. Şayet süratli bir halde boşalmasını istiyorsak temerküz merkezlerinde toplansın istiyorsak buna nazaran eğitim verilmeli, toplum ona nazaran hazırlanmalıydı fakat bu türlü bir hazırlık yapılmadı.

Altyapı yatırımlarının yüzde 60’ı İstanbul ve Marmara’ya yapıldı

Bir öteki bahiste Türkiye’de çok plansız bir altyapı yatırımı var. Marmaray’ı, 3. Havalimanını, 3. köprüyü, etraf yollarını, Avrasya Tünelini, Osmangazi Köprüsü’nü, hepsini İstanbul’a ve Marmara bölgesine yaptılar. Yani alt yapı yatırım harcamalarının yüzde 60’ı İstanbul ve Marmara Bölgesine yapıldı. İstanbul bu kadar büyütülmemeliydi, bu yatırımların bir kısmı Anadolu’ya yapılmalıydı. Kanal İstanbul’a verilecek 50 milyar dolar ile bütün İç Anadolu’yu sularız ve dünyanın hububat merkezi oluruz. Sakın yeniden yanlış yapmayalım.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT
YAŞAM