Veri analitiği artık şirketlerin merkezinde

Yener KARADENİZ Salgınla birlikte artan dijitalleşmeye bağlı olarak ehemmiyet kazanan data, şirketlerin de hiç olmadığı kadar radarında. Başkan …

24 Kasım 2021 19 views 0
reklam

Yener KARADENİZ

Salgınla birlikte artan dijitalleşmeye bağlı olarak ehemmiyet kazanan data, şirketlerin de hiç olmadığı kadar radarında. Başkan şirketlerin datayı merkeze koyduklarını ve bunu uygun işleyenlerin rekabette öne çıktığını anlatan uzmanlar, şirketlerin artık ‘en düzgün eseri biz üretiyoruz noktasından, bilgiyi en düzgün biz kullanıyoruz” noktasına geldikleri vurguladı.

DÜNYA ve Ernst & Young iş birliğinde düzenlenen, “Perakende Bölümünün Kalbi Tedarik Zincirinde Akıllı Çözümler” bahisli panel gerçekleştirildi. Moderatörlüğünü DÜNYA Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın yaptığı panelde EY Türkiye Ülke Lideri Metin Canoğulları, SAS Güneydoğu Avrupa Genel Müdürü Tayfun Topkoç, EY Türkiye Danışmanlık Ortağı ve Tedarik Zinciri ve Operasyonlar Danışmanlığı Önderi Arda Karaçelebi, SAS Güneydoğu Avrupa Dijital Dönüşüm ve İnovasyon Önderi Altan Atabarut, Migros CEO’su Özgür Tort, Tat Bakliyat Genel Müdürü Tuba Memiş, Mey İçki CEO’su Levent Kömür, PınarOnline Dijital Dönüşüm ve E-ticaret Yöneticisi Bilge Kalpaklıoğlu Eyilik ve Koton İdare Heyeti Lideri Yılmaz Yılmaz konuşmacı olarak yer aldı. Aktifliğin açılışında konuşan Metin Canoğulları, tedarik zincirinde akıllı tahliller konusunun üzerinde tartışılacak değil çalışılacak bir mevzu olduğunu belirtti. Müşterinin her şeyin kalbinde olduğunu vurgulayan Canoğlları, “Müşteriler inanılmaz güçlendi. Bilgisayar karşısında tüm dünyaya anında ulaşıyor, eser karşılaştırması yapıp, oturduğu yerden binlerce mağazaya girip karar veriyor. Perakendecilerin işi zorlaştı. Her şey ekranda ve bu müşteride ego tatmini yarattı. İşi yanlışsız yapmak lazım. Büyük bilgi düzgün tahlil edilmeli. Geçmişteki tecrübeler sentezlenerek önümüzdeki periyodun planlaması yapılmalı. Müşteri gereksinimlerini varsayım etmek, öngörülerini evvelden tespit etmek rekabette fark yaratıyor” sözlerini kullandı.

BÖLÜMLERİNİN ÖNCÜ ŞİRKETLERİNDEN TEDARİK TÜYOLARI

Uçtan uca görünürlük değer kazandı

EY Türkiye Danışmanlık Ortağı ve Tedarik Zinciri ve Operasyonlar Danışmanlığı Önderi Arda Karaçelebi, şirketlerin her birinin kendilerini farklı alanlarda pozisyonlamaya çalıştıklarını anlattı. Bunun için de muhakkak tahliller geliştirmesi gerektiğine dikkat çeken Karaçelebi, “Maliyet bazında yapılan optimizasyonlar sistemler en ülkü kaideleri sağlayamadığı için bazen şirketleri istediğinden daha farklı noktalara getiriyor. O nedenle farklı senaryolarda algoritmaların kullanılıyor olması lazım. Tüm değişkenlere nazaran senaryoları görebileceğimiz bir devir geliyor. Tedarik zinciri yöneticileri için en değerli mevzulardan biri de uçtan uca görünürlüğünün başarılı bir tedarik ağı içindeki ehemmiyeti. Bu senaryoları çalıştırmak için aslında dataya ulaşma ve sonra da bu datayı kullanabilme yeteneğinin artması gerekiyor. O nedenle tedarik zinciri yöneticilerinin yüzde 54’ü gelecek 3-4 yılda analitik yetkinlikleri önceliklendireceklerini söylüyor” dedi.

Anlık takip değer kazanacak

■ Talep iddiasının ehemmiyetine dikkat çeken SAS Güneydoğu Avrupa Dijital Dönüşüm ve İnovasyon Önderi Altan Atabarut da, aylık sayılar ve istatistiklerle çalışma bahtının ortadan kalkacağını belirtti. Rakip şirketlerin önüne geçmek için anlık takibin kıymet kazanacağını anlatan Atabarut, şöyle konuştu:

“Canlı ekonomik değişkenler takip edilmeli. Şirketlerin talep sinyallerini topladıkları bir alana muhtaçlıkları var. Bunu yapanla yapmayan bir olmayacak. Çok daha kompleks modeller gelişiyor. Makine öğrenmesi kullanmaya başladık. Saat bazında hangi eserin ne vakit biteceği kestirim etmemiz lazım. Kapalıçarşı’da insanların yüzüne bakarak alım yapma mümkünlüğü iddia edilir. Bunu yapan yapay zekalar gelişecek. Orijinal bir dünyadayız. Uçtan uca görünürlük konusu var. Öte yandan tedarik zincirinde halkalar birbirinin ne yaptığından haberdar değilse karmaşa oluyor” dedi.

“Hububat arzı yüzde 5-10 azalacak”

Tat Bakliyat Genel Müdürü Tuba Memiş de şirket olarak günlük 4 bin ton bakliyat-hububat üretimi yaptıklarını, bu manada kesimin en büyük 3 oyuncusundan biri olduklarını söyledi. Kapasitenin yüzde 50’sini yurtiçi kalanını ise yurtdışında 82 ülkeye ulaştırdıklarını belirten Memiş, 2020’de 1.7 milyar TL’lik satış sayısına ulaştıklarını anlattı. Salgın devrinde besin eserlerine önemli talep artışı olduğuna dikkat çeken Memiş, dünya genelinde bakliyat-hububat eserlerinde talebin yüzde 10 arttığını tabir etti. Memiş, “Biz de bu devirde ani talep artışları yaşadık. Yüksek üretim ve stok kapasitemiz sayesinde problemsiz atlattık. 150 bin ton eser stoklama kapasitemiz var. Bizimle çalışan zincir marketlerde de önemli artılar sağladık. Bu devirde firmamız yüzde 45 büyüme elde etti” dedi. Lakin besin dalında önümüzdeki yıllarda daha şiddetli bir periyoda girileceğini anlatan Tuba Memiş, şöyle devam etti: “Sebebi de global ısınma ile birlikte yaşanacak kuraklık sorunları. Hububat eserlerinde yüzde 5-10 ortasında arz eksikliği yaşanacak. 2050’de dünya nüfusu 10 milyar olacak. Bu da önümüzdeki yıllarda eser tedariki konusunun daha da ehemmiyet kazanmasına yol açacak. Besin fiyatları yüksek seyretmeye devam edecek lakin talep düşmeyecek. Biz bu nedenle uzun periyotlu kontrat yapıyoruz. Ani fiyat artışlarından bu türlü korunuyoruz. Tüm bunlar için 2020’de 120 milyon TL’lik kapasite artırımına gittik.”

“Salgın uyum krizine yol açtı”

Mey İçki CEO’su Levent Kömür de, salgının bir uyum krizi oluşturduğunu belirtti. Levent, “Eskiden bu usul krizler bölgesel ve periyodik oluyordu. Lakin artık tüm dünyada birebir anda birebir şeyler oldu ve küresel şirketlerin mantığı sallandı. Her şey belirsizlik ile başladı. Bu globalizasyonu getirdi. Globalizasyon tedarik zincirinin konsolidasyonu idi. Salgın bu ezberi bozdu. O vakit yeni bir tanıma gereksinim var” diye konuştu. Kömür, “Kırılganlığın tahlili çok kültürlü olmak. Biz mesela hem ithalat yapıyoruz hem ihracat yapıyoruz. Hem üretiyoruz hem tarım şirketiyiz. Çok kültürlülük çok şeyi yapabilme kendi kendine yetebilme bir anda bu yeni dünyada çok butik olan şirketleri ön plana çıkardı” diye konuştu.

“Markalar kendi avukatlığını yapmalı”

Pınar Online Dijital Dönüşüm ve E-ticaret Yöneticisi Bilge Kalpaklıoğlu Eyilik, dijitalleşme ve Pınar’ın bu alanda gerçekleştirdiği çalışmalara ait bilgi verdi. Pınar Online dijital dönüşümünün salgında başladığını anlatan Kalpaklıoğlu Eyilik, şöyle konuştu: “B2C mantığı ile direkt tüketiciye dokunmak istedik. Tüketiciler marka ile daha fazla bağlantı içinde olmak istiyor. Bu nedenle Pınar Online’ı geçen temmuz ayında B2C platform olarak devreye aldık. Platformda, her yerde olan eserlerle bir arada, tüketiciyi odağa aldığımız eserler de geliştiriyoruz. Markanın kıssasını dijitalde tüketiciye ulaştırmak git gide ehemmiyet kazanıyor. Z ve Y jenerasyonu kıssa duymak istiyor. Alıcıların yüzde 70’i eseri almadan evvel araştırıyor. Markaların kendilerine marka avukatlığı yapması lazım. O nedenle kendimize dijital bir vizyon çizdik. Sürdürülebilirlik en kıymetli bedelimiz. Markanın sürdürülebilir olması için de dijitalleşmesi gerekiyordu. Biz bu seyahate başladık. Eserin kaynağını tüketiciye göstermek istiyoruz. Sütün ve etin kıssasını anlatacağız” tabirlerini kullandı.

“Başarı talebi değil kaynağı planlayarak gelir”

Koton İdare Konseyi Lideri Yılmaz Yılmaz, son aylarda dövizin yanı sıra pamuk, güç ve petrole bağlı başka hammaddelerin fiyatlarının değerli oranda arttığını söyledi. Fiyatların artmasının yanı sıra hammaddeye ulaşmada da sorun yaşandığını belirten Yılmaz, tüm bunlara karşın rafların dolu kalmak zorunda olduğunu belirterek, “Son 30 sene evvel birçok Alman, İngiliz markalar vardı. Bu markalar yavaş yavaş pazar güçlerini kaybedince yerine inditex markaları üzere fast fashion markalar geldi. Bu tedarik zincirinin değişimini inditex kümesinin yaklaşımları sağladı. Fast fashion diye bir kategori icat ettiler. Bu karşılıklı çıkar alakasına bağlı ve âlâ niyetli yönetilen tedarik ağı demek. ‘Just in time’ da hayatımıza girdi. Biz de bunların Türk versiyonu olarak görüyoruz. Tedarik zincirini talep planlayarak değil, kaynağı planlayarak mümkün olduğu kadar yönetmeye çalışıyoruz. Bizim kaynağımız kumaş, kalıp ve kapasitedir. Şayet bunları anlık yan yana gelecek halde planlarsanız o vakit talebi de planlamaya gerek yok. Zira anında değişecek talebe karşılık verecek güce ulaşmış oluyorsunuz. Bizim gücümüz bunla ilgili” diye konuştu.

Optimizasyon için çalışıyoruz

Migros CEO’su Özgür Tort, planlamanın ehemmiyetine dikkat çekerek şirket olarak hem offline hem de onlineda 81 ile ulaştıklarını anlattı. Üstelik tüm süreçleri de kendilerinin yürüttüğünü belirten Tort, “Pahalı bir şey yapıyorsunuz. Meskene teslimat ucuz değil. Besinde karlılık düşü. Bir de konuta teslimatı eklediğinizde daha da düşük, birçok ziyan ediyor. Teknoloji çok kritik fakat bir yandan da ekonomik bedelleri korumak lazım. Besin perakende online işinde bir de suratı konuştuğumuzda para kazanan yok. Teknoloji ve datayı uygun kullanması, hizmette fark yaratması bir yandan da para kazanması lazım. İkisini bir ortada yapan şirketlerde yıllar uzunluğu yaşıyor. Tüketici bu işin kalbinde, altın tahtta oturuyor. Bu işlere birinci başladığımızda birebir gün teslimatı önemsiyordum, şu an birebir gün teslimat işimizin yüzde 8’ini oluşturuyor. Bu süreyi 45 dakikaya getirmek optimizasyon için değerli. Bunun testini yapıyoruz. Kademe kademe yerine getireceğiz. Daha az dakikada teslimat, daha sonlu eserde oluyor. Şu an 4-5 aydır aşikâr yerlerde çalışıyor. Öğrenen algoritma bu. Sıkıntı bir iş. Ancak bu işin tabiatında iki temel parametre var. Biri malı toplama oburu de teslimat. Biri personellik başkası de güç maliyeti demek. Bunları optimize etmek için çalışıyoruz” formunda konuştu.

Perakende şirketleri bilgi analitiğine yöneldi

SAS Güneydoğu Avrupa Bölge Müdürü Tayfun Topkoç da bilgi analitiği ve yapay zeka konusunda dünyada önde gelen şirketlerden biri olan SAS’ın cirosunun, geçen yıllarda yüzde 80’ini finans dalı ve telekom dalından geldiğini son periyotta ise perakende şirketlerinden değerli oranda talep aldıklarını anlattı. Topkoç, “Lider şirketler, bilgi analitiğini merkeze koyuyor ve stratejik büyümelerinin bir modülü haline getiriyor. Data analitiği tüketici eğilim ve hareketlerini varsayım ederek sağlıklı kararlar alınmasını sağlıyor. Salgın birçok kesimde geliştirilmesi gereken noktaları ortaya çıkardı. O nedenle tedarik zinciri konusunda entegre tahliller ve uçtan uca idare için şirketlerden 3-4-5 kat talep almaya başladık. Tüm üretim ve tedarik zincirini uçtan uca entegre eden şirketler ‘en uygun biz üretiyoruz’dan ‘perakende de bilgiyi en uygun kullanan şirket biziz’ demeye başladı” diye konuştu.

BENZER KONULAR
KÜLTÜR SANAT